Enerji Günlüğü - Enerjide Dijitalleşme Derneği (EDİDER) tarafından düzenlenen Dijital Enerji Forumu’nda enerji sektörünün dijital geleceği, alanında uzman isimlerin katılımıyla ele alındı.
Etkinlik kapsamında, EDİDER Başkan Yardımcısı Mehmet Fırat’ın yönetiminde düzenlenen “Enerjide Yapay Zekanın Etkisi ve Verinin Geleceği” başlıklı panelde konuşan, Gama Enerji Genel Müdürü ve Elektrik Üreticileri Derneği BaşkanıTamer Çalışır, enerjinin yalnızca fiziksel bir üretim meselesi olmaktan çıkıp bir veri yönetimi sürecine dönüştüğünü söyledi.
Elektrik sektöründe kavramların da kökten değiştiğini anlatan Çalışır, eskiden kurulu güç en önemli faktör iken bugün esneklik ile anlık olarak taleple arzın karşılaşmasını sağlamanın en önemli unsurlardan biri haline geldiğini vurguladı. EÜD Başkanı Çalışır, günümüzde depolama, elektrikli araçlar ve yenilenebilir enerji kaynaklarıyla çok daha kompleks bir yapı haline gelen elektrifikasyon sisteminin artık sadece insan kabiliyetiyle değil, yapay zekâ destekli yazılımlarla yönetilebileceğini savundu.
Tamer Çalışır, enerjinin geleceğinin veri ile ne kadar iç içe geçtiğini “Enerji ya megavatla ya megabaytla ölçülür hale geldi” sözleriyle özetledi. Veri merkezlerinin devasa enerji tüketicileri olarak devreye girmesiyle veri ve enerji arasındaki sınırın belirsizleştiğini belirten Çalışır, “ana belirleyici para biriminin elektrik olduğu” yeni bir döneme girildiğinin altını çizdi.
YAPAY ZEKA’NIN ENERJİ TALEBİ
Deloitte Mühendislik, Yapay Zeka ve Veri Lideri Barış Yenidünya ise yapay zekanın aslında devasa bir enerji ve altyapı meselesi olduğunu söyledi. Yenidünya, 300 MW’lık veri merkezi kapasitesine sahip olan Türkiye’nin Yapay Zeka Eylem Planı kapsamındaki yeni hedefinin ise 2030 yılına kadar 1 GW’lık bir veri merkezi kapasitesi olduğunu anlattı.
Yapay zekanın ihtiyaç duyduğu devasa veri merkezlerinin enerji ihtiyacının şebeke üzerindeki baskısına değinen Yenidünya, birkaç yıl önceki elektrikli araç tartışmalarını hatırlatarak, “Eskiden elektrikli araçlar geliyor, trafolar bu ihtiyacı kaldıracak mı diyorduk; şimdi oradaki ihtiyaç böyle katlanmış durumda” tespitinde bulundu.
SİMBİYOTİK İLİŞKİ ÖRNEĞİ
Koç Digital Enerji Endüstri Lideri İzzet Yılmaz Önel de, yapay zekanın en büyük müşterilerinden biri olan enerjinin aynı zamanda bu teknolojiyi ayakta tutan veri merkezlerinin enerji ihtiyacını karşıladığını hatırlatarak iki unsur arasındaki simbiyotik ilişkiye dikkat çekti. Yapay zeka teknolojilerinin ve modellerinin artık herkesin erişebileceği standart birer araca dönüştüğünü kaydeden Önel, gelecekte şirketleri birbirinden ayıracak asıl unsurun teknolojiye sahip olmak değil, doğru iş ihtiyaçlarını belirlemek ve bu ihtiyaçları derin bir sektör uzmanlığıyla buluşturmak olacağını savundu.
OPERASYONEL ETKİNLİKTE YÜZDE 25-35 ARTIŞ
AWS Türkiye Kamu Sektörü Lideri Levent Kanpolat Levent Kanpolat ise enerji sektörü liderlerinin yüzde 73’ünün şebeke modernizasyonu ve dijital altyapı iyileştirmesi beklediğini vurguladı. Yapay zekanın sahada operasyonel etkinliği yüzde 25-35 arasında arttırdığını ifade eden Kanpolat’a göre kestirimci bakım tarafında varlık arızaları yapay zeka servisleriyle yüzde 85 doğrulukla önceden tahmin edilebiliyor ve bu durum bakım maliyetlerini ciddi oranda düşürüyor.
Erdem Duru- Enerji Günlüğü / İSTANBUL