"Çevre dostu" ifadesi artık açıklamasız kullanılamıyor

Ticaret Bakanlığı’nın 1 Ağustos 2026'da yürürlüğe giren yönetmelik değişikliği, çevre dostu ve eko gibi ifadelerin açıklamasız kullanımını yasakladı; reklamlarda beyanın ürünün hangi bölümüne ve yaşam döngüsünün hangi aşamasına ait olduğu belirtilmeli.

Enerji Günlüğü - ÇEVKO Vakfı, T.C. Ticaret Bakanlığı Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğü iş birliğiyle 19 Ekim 2026'da çevrim içi seminer düzenledi. Seminerde çevresel beyanlara ilişkin mevzuat değişiklikleri ve Reklam Kurulu kararları gündeme geldi.

İMER: GÜVENİLİR BEYAN KURALA BAĞLANMALI

ÇEVKO Vakfı Genel Sekreteri Mete İmer, tüketicinin doğru bilgilendirilmesi için çevresel beyanların güvenilir olmasının ve kurallara bağlanmasının önem kazandığını söyledi. İmer, Ticaret Bakanlığı’nın 2022 sonunda yayımladığı kılavuzu tanıtmak için 2023'ten bu yana etkinlik düzenlediklerini belirtti. Vakıf, aynı yıl bir üniversiteyle kurduğu Geri Kazanım Test ve Araştırma Merkezi’nde geri dönüştürülebilirlik, geri dönüştürülmüş malzeme içeriği ve biyobozunurluk testlerini Türkiye’de ilk kez uygulamaya başladı. İmer, AB’de 27 Eylül 2026'dan itibaren üye devletlerin 2024/825 sayılı direktif kaynaklı kurallara uyması gerektiğini ekledi.

YÖNETMELİKTE GENEL İFADELERE SINIR

Ticaret Uzmanı Şeyma Gülay Koç, Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği’nde 1 Ağustos 2026'da yürürlüğe giren değişiklikle kılavuz hükümlerinin yönetmeliğe taşındığını açıkladı. Doğa dostu, çevre dostu ve eko gibi ifadeler açıklamasız kullanılamıyor. Reklam, beyanın ürünün hangi bölümüne ya da yaşam döngüsünün hangi aşamasına ait olduğunu belirtmeli. Sertifikalar yetkili kurumlardan, üniversitelerden veya akredite, bağımsız kuruluşlardan alınan belgelerle kanıtlanmalı.

REKLAM KURULU KARARLARI

Reklam Kurulu, 16 Ocak 2025'te yüzde 85 geri dönüştürülmüş plastikten üretilen kredi kartının reklamını, içerik belgelenmesine rağmen çevresel faydayı abattığı gerekçesiyle yanıltıcı buldu. Kurul, 11 Eylül 2025'te bir elektrikli araç reklamındaki “Artık hayatınızda karbon salınımı yok” ifadesini, üretim, kullanım ve bertarafta karbon salımı olmadığı izlenimi verdiği için yanıltıcı değerlendirdi. Kullanım aşamasına ait olduğu açık olan başka bir elektrikli araç reklamında aykırılık bulmadı.

Koç, ıslak mendilde yalnızca kumaş kısmının biyobozunurluğu kanıtlanmışsa beyanın ürünün tamamına genellenemeyeceğini söyledi. “Yüzde 30 daha az plastik” gibi karşılaştırmalarda kıyas alınan ambalajın ya da ürünün belirtilmesi gerekiyor. Sürdürülebilirlik raporunda yayımlanan veri, reklamda kullanıldığında ispat yükümlülüğünü kaldırmıyor.