Enerji Günlüğü - Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), toptan doğal gaz alım satımının yapıldığı piyasanın işletim kurallarında değişikliğe gitti. Kurul, 15 Ekim 2026 tarihli ve 14958 sayılı kararıyla piyasaya iki yeni kural ekledi, üç maddeyi yeniden yazdı.
NE DEĞİŞTİ?
Yeni kurallar: EPDK, gaz alım satım platformunda (sürekli ticaret platformu, STP) verilen her teklif için alt ve üst miktar sınırı koydu. Ayrıca gaz şebekesini işleten iletim şirketi dengeleme işlemi yaptığında, piyasa işletmecisi aynı yönlü diğer teklifleri 10 dakika bekletecek.
EPDK üç maddeyi yeniden yazdı: günlük referans fiyatın (GRF) hesabı, katılımcıların piyasa erişimini askıya alma koşulları ve piyasa işletmecisinin veri yayımlama görevleri. GRF hesabına yüzde 50'lik sınır da geldi.
GAZIN GÜNLÜK FİYATI NASIL HESAPLANACAK?
GRF, o günkü gaz fiyatının gösterge değeri. Bir önceki günün saat 08:00'ı ile ertesi günün saat 08:00'ı arasındaki tüm işlemlerin ağırlıklı ortalaması olacak ve ertesi gün 08:30'da açıklanacak. Belirli bir noktaya veya bölgeye özel işlemler ile sabah 08:00'dan sonraki işlemler hesaba girmeyecek.
Ayın ilk günü hariç, son açıklanan GRF’nin yüzde 50 altında veya yüzde 50 üstünde gerçekleşen işlemler de dışarıda kalacak. Örneğin son GRF 100 lira ise 50 liranın altındaki ve 150 liranın üstündeki işlemler hesaba girmeyecek.
TEKLİFLER NASIL VERİLECEK?
Her teklif en az bin, en çok 500 bin standart metreküp (Sm3) olacak. Saat 12:00 ile 14:05 arasında üst sınır uygulanmayacak. İletim şirketinin dengeleme işleminden 5 dakika önce başlayan 10 dakikalık sürede bekleyen teklifler eşleşmeyecek, süre bitince yeniden devreye girecek. Katılımcılar elektronik bildirim alacak.
KURALLARA UYMAYAN KATILIMCIYA NE OLACAK?
Piyasa işletmecisi, borcunu ödemeyen, teminatını yatırmayan, katılım şartlarını kaybeden, ihtara rağmen kural dışı işlemini düzeltmeyen, piyasayı kötüye kullandığı görülen ya da temerrüde düşen katılımcının erişimini askıya alabilecek. Askıya alma, işlem yapmayı geçici olarak durdurmak anlamına geliyor. İşletmeci ayrıca GRF’yi her gün yayımlayacak, gerçekleşen eşleşmelerin miktar ve fiyatını kimlik göstermeden paylaşacak.
NE ZAMAN YÜRÜRLÜĞE GİRİYOR?
Askıya alma ve veri yayımı maddeleri 1 Ocak 2027'de, diğer hükümler 31 Ekim 2026'da yürürlüğe girdi. Teklif sınırı ve bekletme kuralı için sistem altyapısını piyasa işletmecisi üç ay içinde tamamlayacak.