Enerji Günlüğü - Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, 2026-2030 dönemini kapsayan Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı'nın enerji sektörüne yönelik stratejik önceliklerini açıkladı. Milli Teknoloji ve Yapay Zeka Genel Müdürlüğü koordinasyonunda yürütülen çalışma, enerji altyapılarının dijitalleşmesini ve arz güvenlik kapasitesinin artırılmasını hedefliyor.
2030 HEDEFİ 1 GİGAVAT
Eylem planı, yapay zeka ekosistemini desteklemek amacıyla güçlü işlem gücü ve veri merkezi kapasitesi oluşturmayı amaçlıyor. Bu kapsamda 2030 yılına kadar Türkiye'nin veri merkezi kurulu gücünün en az 1 gigavata ulaştırılması hedefleniyor. Veri merkezlerinin uluslararası standartlara uygunluğu ve enerji verimliliğinin artırılması amacıyla yeni hukuki düzenlemeler yürürlüğe giriyor.
10 MİLYAR DOLARLIK KAYNAK
Yol haritası; veri merkezi, bulut teknolojileri ve yapay zeka altyapı hamleleri için en az 10 milyar dolarlık kaynağı harekete geçiriyor. Süreçte özel sektörün ağırlıklı rol üstlenmesi planlanıyor. Yerli ve güvenli altyapı kurulumu, dijital egemenlik hedeflerini doğrudan destekliyor.
ŞEBEKE YÖNETİMİNDE DÖRT AŞAMALI MODEL
Eylem planı kapsamında enerji sektöründeki dijital dönüşüm 4 ana aşamada yürütülüyor:
- Fark Et: Şebeke verilerindeki düzensizliklerin ve enerji kayıplarının anlık takibini içeriyor.
- İstifade Et: Kestirimci bakım algoritmalarının mevcut SCADA sistemlerine entegrasyonunu kapsıyor.
- Üret: Türkiye'nin enerji profiline uygun yerli yazılım ve optimizasyon motorlarının geliştirilmesini amaçlıyor.
- Yönet: Veri analizlerinin enerji politikalarına ve düzenleyici çerçevelere aktarılmasını öngörüyor.
MALİYETLER DÜŞECEK
Strateji belgesi, Enerji Piyasaları İşletme AŞ (EPİAŞ) bünyesindeki fiyat ve talep tahminlerinin doğruluğunu artırmayı hedefliyor. Yapay zekâ tabanlı tahmin modelleri sayesinde sistem operatörlerinin yüksek maliyetli yedek kapasite tutma ihtiyacı azalıyor. Uygulama, birim enerji maliyetlerini düşürerek cari açığın azaltılmasına katkı sağlıyor.
KRİTİK TESİSLERE DİJİTAL İKİZ
Yol haritası çerçevesinde Akkuyu Nükleer Güç Santrali ve büyük hidroelektrik santraller için yapay zekâ tabanlı dijital ikiz platformları kuruluyor. Sistemler, operasyonel riskleri azaltırken baz yük yönetimini optimize ediyor. TOGG ve elektrikli araç şebekelerinin entegrasyonunda ise talep tarafı yönetim algoritmaları devreye giriyor.