Enerji Günlüğü - Doğu Anadolu Bölgesi’nde yer alan 4 ilde elektrik dağıtım hizmeti sunan Fırat EDAŞ, enerji sektöründe dijital dönüşüm altyapısını destekleyen yerli ve milli yapay zekâ platformu EnergyMind projesi kapsamındaki saha çalışmalarını tamamladı. Gerçekleştirilen teknik ziyaretler, projenin İP6 olarak adlandırılan Dağıtım Şirketlerinin Veri Analitiği ve Yapay Zekâ Olgunluk Seviyelerinin Belirlenmesi iş paketi çerçevesinde yürütüldü.
SEKTÖRDE YAPAY ZEKÂ KULLANIMI MERCEK ALTINDA
Proje kapsamında gerçekleştirilen teknik incelemelerde, elektrik dağıtım şirketlerinin şebeke işletim, kayıp-kaçak takibi, talep tahmini ve varlık yönetimi süreçlerinde veri analitiği ile yapay zekâ teknolojilerinden yararlanma düzeyleri kapsamlı şekilde analiz edildi. Yapılan ölçüm ve değerlendirmelerle sektör genelindeki mevcut dijitalleşme durumunun şeffaf bir şekilde ortaya konulması amaçlanıyor.
Çalışmalar çerçevesinde şirketler arası karşılaştırmalı analitik performans testleri yürütülürken, şebekenin dijital gelişim alanları da tek tek tespit edildi. Saha çalışmalarının ardından hazırlanacak olan kapsamlı teknik raporların, sektörün tüm paydaşları ve Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu başta olmak üzere ilgili düzenleyici otoriteler için yol gösterici, stratejik bir referans kaynağı oluşturması planlanıyor. Hazırlanacak raporlar doğrultusunda, dağıtım lisansı sahibi şirketlerin dijitalleşme yatırımlarına yönelik yeni bir çerçeve çizilecek.
AKADEMİ VE ÖZEL SEKTÖR GÜÇLERİNİ BİRLEŞTİRDİ
EnergyMind projesinin saha araştırma ve inceleme aşamalarında, bilim dünyası ile enerji sektörü temsilcileri bir araya geldi. Fırat EDAŞ şebeke yönetim merkezinde düzenlenen teknik toplantılara Ankara Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Yusuf Kağan Kadıoğlu, Bosphorus AI Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Ezgi Avcı, Genel Müdür Mariye Umay Mirzaoğlu ve Yapay Zekâ Direktörü Dr. Suat Atan katılım sağladı.
Çalışma grubunda Fırat EDAŞ İş Geliştirme ve ARGE Müdürü Müge Çakır da hazır bulundu. Bölgesel şebeke operasyonlarının incelendiği teknik oturumlara ise ev sahibi kurum adına Fırat EDAŞ Müdürü Müjdat Çelik, Şirket Müdür Yardımcısı Zeki Sarıaydın ve elektrik dağıtım şebekesinden sorumlu ilgili birim yöneticileri katılarak saha verilerini paylaştı.
OPERASYONEL SÜREÇLER YAPAY ZEKÂ İLE REVİZE EDİLİYOR
Fırat EDAŞ Müdürü Müjdat Çelik, toplantı sonrasında yaptığı değerlendirmede, EnergyMind projesi kapsamında yürütülen veri analiz çalışmalarının şirketin mühendislik ve şebeke işletme alanındaki teknolojik yetkinliklerini bir üst aşamaya taşıdığını ifade etti. Şebeke yönetiminde yeni teknolojilerin entegrasyonuna önem verdiklerini dile getiren Müjdat Çelik, şu açıklamaları yaptı:
"Elektrik dağıtım şebekelerinde sürdürülebilirlik ve kesintisiz arz güvenliği, ancak ileri düzey veri analitiği yöntemlerinin operasyonlara entegre edilmesiyle mümkündür. Bu tür geniş kapsamlı akademik ve teknolojik iş birlikleri sayesinde, arıza tahmin modellerinden yük tepe noktalarının analizine kadar pek çok alanda daha öngörülebilir, verimli ve sürdürülebilir operasyonel süreçler inşa ediyoruz. EnergyMind projesiyle veri odaklı karar alma mekanizmalarımızı güçlendirirken, dağıtım sektöründe planlanan dijital ve teknolojik dönüşüm süreçlerine de kurumsal düzeyde katkı sağlamayı hedefliyoruz. Geliştirdiğimiz algoritmalardan elde edeceğimiz çıktılar, şebeke yatırımlarımızın optimizasyonunda kritik bir rol oynayacak."
TEORİK ALTYAPI PRATİK ÇÖZÜMLERLE BİRLEŞİYOR
Ankara Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Yusuf Kağan Kadıoğlu ise elektrik dağıtım ve iletim altyapılarında yapay zekâ tabanlı uygulamaların geliştirilmesinde akademi ile sanayi sektörü arasındaki ortaklıkların kritik bir işlevi olduğunu vurguladı. Üniversitelerin ürettiği teorik bilginin sahada karşılık bulmasının önemine dikkat çeken Prof. Yusuf Kağan Kadıoğlu, değerlendirmelerini şu sözlerle sürdürdü:
"Enerji sektörü, her saniye milyonlarca verinin üretildiği dinamik bir yapıya sahip. Bu verilerin ham olarak kalması yerine, ileri yapay zekâ algoritmalarıyla işlenerek anlamlı raporlara dönüştürülmesi gerekiyor. Yürüttüğümüz bu saha çalışmaları, üniversitelerimizde geliştirilen teorik altyapıyı doğrudan sahadaki pratik çözümlerle birleştiriyor. Dağıtım şirketlerinin dijital olgunluk seviyelerini belirleyerek, yerli yazılım çözümlerinin şebekelere entegrasyon hızını artırmayı amaçlıyoruz. Bilimsel metotlarla hazırlanan bu harita, Türkiye'nin enerji altyapısının dijital bağımsızlığına da katkı sunacaktır. İş birliğinin ilerleyen dönemde yeni akademik araştırma projelerine de zemin hazırlayacağına inanıyorum."
Teknik ziyaretlerin ardından, proje ortağı olan diğer dağıtım bölgelerinde de benzer analiz çalışmalarının yürütüleceği ve elde edilen tüm verilerin ortak bir analitik platformda birleştirileceği bildirildi.