Enerji Günlüğü - Uluslararası Enerji Ajansı (IEA),”Enerji Teknolojileri Ar-Ge ve Gösterim Bütçeleri" veri setinin nihai sürümünü duyurdu. 2026 yılına kadar olan kamu enerji Ar-Ge ve gösterim harcamalarına dair verileri içeren bu ücretsiz veri tabanı, ulusal yönetimlerden gelen raporlara dayanıyor. IEA üyesi ülkelere ait elli yılı aşkın veriyi kapsayan bu veri tabanı, teknoloji önceliklerinin ve harcama eğilimlerinin zaman içindeki gelişimini gözler önüne seriyor.
Veri setine göre, 2024 yılında küresel kamu enerji Ar-Ge ve gösterim bütçesi yaklaşık 54,4 milyar dolar oldu. Bu rakam, 2017’den beri devam eden yükseliş trendini teyit ediyor. Büyüme büyük ölçüde Avrupa, ABD ve Çin tarafından yönlendirildi. 2025 verileri Mayıs 2027 veya sonraki güncellemelerde daha kesin hale gelecek.
BÜYÜME HIZINDA YAVAŞLAMA
Uzun vadeli artış devam etse de büyüme hızı yavaşlamış durumda. Küresel kamu enerji Ar-Ge harcaması 2024’te 2023 zirvesinden %2 geriledi; 2025 yılında tahmini yaklaşık 55 milyar dolar harcama yapılmıştı. Bu durum kısmen 2023 AB bütçesindeki büyük gösterim taahhütleri ve ABD federal kesintileriyle ilişkilendiriliyor.
IEA üyesi ülkelerde kamu enerji Ar-Ge’si GSYH’nın yaklaşık %0,05’ine denk geliyor. Bu, 1970’ler petrol şoku sonrası %0,1 seviyesinin belirgin şekilde altında.
HARCAMALARIN BEŞTE DÖRDÜ DÜŞÜK EMİSYONLU TEKNOLOJİLERE
Son yıllarda kamu harcamalarının yaklaşık beşte dördü (≈%80) düşük emisyonlu teknolojilere yöneldi. Bu kategori enerji verimliliği, yenilenebilirler, nükleer, hidrojen/yakıt hücreleri, şebekeler ve depolama gibi alanları kapsıyor.
EN BÜYÜK KATEGORİ ENERJİ VERİMLİLİĞİ
Verilere göre 1974’te nükleerin payı %76 civarındayken 2020’lerde önemli ölçüde geriledi. Enerji verimliliği birçok dönemde en büyük tek kategori haline geldi, IEA üyelerinde enerji verimliliğinin payı yakın dönemde yaklaşık %30’a kadar çıkabiliyor.
Yenilenebilir enerji ve hidrojenin payları yükselirken fosil yakıtların payı düştü. Güncellenmiş sınıflandırmaya 2025’ten itibaren kritik mineraller ve endüstriyel elektrifikasyonu da eklendi; batarya, hidrojen ve CO₂ yakalama tahsisi netleştirildi.