Enerji Günlüğü - IEA'nın "Kömür Yıl Ortası Güncellemesi"'ne göre, Orta Doğu'daki çatışmanın enerji piyasalarında yarattığı kesintiler, doğal gaz fiyatlarındaki keskin artışlar üzerinden küresel kömür talebini yukarı çekiyor.
LNG'NİN YERİNİ KÖMÜR ALDI
Orta Doğu ne büyük bir kömür üreticisi ne de tüketicisi; kömür sevkiyatının büyük bir bölümü Hürmüz Boğazı'ndan geçmiyor. Ancak savaşla bağlantılı aksaklıklar, Boğaz üzerinden sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) sevkiyatlarında büyük düşüşe yol açarak gaz fiyatlarını yükseltti ve dolaylı yoldan kömür piyasalarını etkiledi. Rapora göre bu durum, gazlı santral filosuna ve yedek kömür kapasitesine sahip ülkelerde kömürden elektrik üretimini artırdı. Söz konusu dinamikler Avrupa, Japonya, Kore, Çin ve diğer pazarlarda kömür kullanımını önceki tahminlerin üzerine taşıdı.
Çin, yüksek petrol fiyatları nedeniyle kimyasal ürün üretiminde kömür tüketimini artırdı. Bu yıl güçlü bir El Nino beklentisi de Hindistan ve Vietnam dahil Asya'da büyük tüketici ülkelerde kömür talebini destekliyor; artan soğutma ihtiyacı ve düşen hidroelektrik üretimi bu tabloyu güçlendiriyor.
Küresel kömür talebi, önceki hafif düşüş beklentisinin aksine 2026'da yüzde 1,2 artarak dünya tüketimini rekor seviyede 8,94 milyar tona çıkaracak.
2027 GÖRÜNÜMÜ BOĞAZ'A BAĞLI
Rapora göre 2027 tablosu tekrar değişebilir. Belirleyici etken, Hürmüz Boğazı'ndaki nakliye trafiğinin toparlanıp toparlanmayacağı. LNG akışı Boğaz üzerinden yeniden sağlanır ve gaz fiyatları savaş öncesi seviyelere dönerse küresel kömür talebi 2027'de gerileyebilir. Boğaz LNG sevkiyatlarına büyük ölçüde kapalı kalırsa kömür talebi daha da artabilir.
2025'te rekor kıran küresel kömür üretiminin 2026'da gerilemesi, buna karşın üçüncü yıl 9 milyar ton üzerinde kalması bekleniyor. Dünyanın en büyük üreticisi Çin'de mayıs ayındaki büyük maden kazasının tetiklediği güvenlik denetimleri üretimi düşürdü. Üretim ile tüketim arasındaki fark daraldıkça, son yıllarda biriken küresel kömür stoklarındaki artışın yavaşlaması bekleniyor. 2027'de Çin'de üretim toparlanırken dünya genelinde kömür üretimi hafif artacak.
Rapor, Çin'de iç üretimin düşmesi ve Japonya ile Kore gibi ithalata bağımlı ülkelerde gaz fiyatlarındaki artış sonrası kömür talebinin yükselmesiyle uluslararası piyasalarda kömür talebinin önceki beklentileri aştığını belirtiyor. Bu faktörler sıkı arz koşullarıyla birleşerek dünya genelinde kömür fiyatlarını yukarı itiyor.
Enerji Günlüğü