Değerli okuyucular, dün (10 Temmuz 2026) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) ile Türkiye arasında kritik bir anlaşmaya imza atıldı.
Kritik diyoruz, çünkü anlaşmaya göre hayata geçirilmesi planlanan proje, sadece KKTC-Türkiye arasında değil, bölgesel düzeyde ekonomik, siyasal ve diplomatik sonuçlara yol açabilecek özelliklere sahip.
ÇİFT YÖNLÜ ÇALIŞACAK ÇİFTE HAT
Peki nedir söz konusu proje ve taşıdığı özellikler? Anlatmaya çalışalım...
Ankara-Lefkoşa arasında uzun süredir hazırlıkları süren yeni anlaşmaya göre, Türkiye ile Kıbrıs Adası arasında her biri 22 inçlik iki adet doğalgaz boru hattı kurulacak. 4’er kilometresi karada, 97’şer kilometresi denizaltında kurulacak bu hatların hem Türkiye, hem de KKTC tarafındaki uçlarında alım terminalleri ve pompa istasyonları da yer alacak. Amaç Kıbrıs ile Türkiye arasında çift yönlü çalışabilen bir ana doğalgaz iletim altyapısı oluşturmak.
KKTC-AVRUPA ENTEGRASYONU
Peki bu hat neden Türkiye ve KKTC arasındaki ilişkilerin çok ötesinde sonuçlara yol açacak bir potansiyele sahip? KKTC’deki ilk etkilerinden başlayalım. Proje, kısa dönemde KKTC’yi boru gazı formunda doğalgaza kavuşturacak.
Uzun dönemde ise Kıbrıs çevresinde keşfedilip üretilecek doğalgaz, bu hatlar sayesinde önce Anadolu’ya, ardından Trakya’ya oradan da Avrupa’ya sevk edilebilecek. Böylece Rum kesiminin üyeliğe kabul edilmesiyle bir nevi dışlanmış durumdaki KKTC, yıllar sonra enerji hatları üzerinden AB’ye entegre olabilecek.
KITALARARASI GEÇİŞİN PARÇASI
Türkiye ile Ada arasında doğalgaz boru hatları kurulmasını öneren anlaşmasın parafe edilmesi ile uzun dönemde KKTC’yi bölgesel, hatta kıtalararası enerji iletim ağının bir parçası haline getirecek kritik bir proje için ilk adım atılmış oldu.
ELEKTRİK MALİYETİ DÜŞECEK
Türkiye-Kıbrıs doğalgaz boru hattı projesinin kısa dönemde KKTC’ye yapacağı en önemli katkılardan biri de elektrifikasyon alanında görülecek. Halen KKTC’nin elektrik ihtiyacı esas itibariyle fuel oil ve dizel yakıtla çalışan termik santrallerden karşılanıyor. Türkiye’nin çoktan terk ettiği fuel oil ve dizel santrallerde elektrik üretiminin maliyeti yüksek.
KESİNTİLERE SON VERİLECEK
Ayrıca yedek güç bulunmadığından üretimde yaşanabilen arıza kaynaklı aksamalar elektrik kesintilerine yol açıyor. İşte bu maliyet ve kesinti sorunu, Ada’da kısa sürede kurulup hayata geçirilebilecek doğalgaz çevrim santralleri sayesinde rahatlıkla aşılabilir.
EN PAHALI ELEKTRİK?
“Yeni santrallerin kurulumu da maliyet değil mi” diye sorabileceklere “En pahalı elektrik olmayan elektriktir” sözünü hatırlatırım. Onun bir alt kademesi, “pahalı olsa da kesilmeyen elektrik”tir ki, tüketici buna dünden razıdır.
Her neyse, Türkiye-KKTC arasındaki doğalgaz boru hatları anlaşmasının şartları, planlandığı gibi hayata geçirilebilirse bölgedeki dengeler ciddi şekilde değişecektir.
Bekleyelim görelim.