Enerji Günlüğü - Çatısına güneş paneli kurup fazla elektriğini şebekeye satan yüz binlerce işletme ve mesken sahibi için bugün önemli değişiklik yapıldı: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), lisanssız elektrik üretimine ilişkin yönetmeliği 2 Nisan 2026 tarihli ve 33212 sayılı Resmi Gazete'de yayımladı. Değişiklikler yalnızca teknik bir güncelleme değil; yıllardır tartışılan saatlik mahsuplaşma meselesini, depolama entegrasyonunu, kaçak elektrik yaptırımını ve kaçak kurulum cezasını aynı anda masaya koyuyor.
AYLIK MAHSUPLAŞMA BİTİYOR, SAATLİK DÖNEME GEÇİLİYOR
Bu yönetmeliğin en büyük değişikliği mahsuplaşma sisteminde. Önce şunu açıklayalım: Mahsuplaşma, panelin ürettiği ile fabrikanın ya da evin tükettiği elektriğin birbirinden düşülmesi işlemi. Bugüne kadar bu hesap aylık yapılıyordu. Yani gündüz ürettiğin ile geceyi çektiğin ay sonunda toplanıp birbirinden düşülüyordu. Bu yöntem küçük üreticiler için oldukça avantajlıydı; gündüz ihtiyacından fazla üretip bunu gece tüketiminden sayıyordunuz.
Yeni yönetmelikle bu sistem saatliğe dönüşüyor. 2019'dan itibaren bağlantı anlaşması alan tüm yenilenebilir enerji tesisleri için hesap artık her saate ayrı ayrı yapılacak.
Saat 14.00'te üretip tüketemediğin elektrik için saat 22.00'deki çekimini karşılayamazsın. Her saat kendi içinde değerlendiriliyor.
Peki kim muaf? İki grup bu değişikliğin dışında tutuluyor. Birincisi mesken aboneleri; evinde paneli olan bireysel kullanıcılar aylık mahsuplaşmaya devam edecek. İkincisi 12.05.2019 öncesinde çağrı mektubu almaya hak kazanan bazı üretim tesisleri; onlar da aylık sistemde kalmaya devam ediyor.
Önemli bir teknik not: Saatlik mahsuplaşmayı yürütecek sistem altyapısı henüz hazır değil. Yönetmelik bunu açıkça kabul edip bir geçiş süreci tanımlıyor. Piyasa işletmecisi bu altyapıyı 1 Mayıs 2026'ya kadar kuracak. O tarihe kadar mevcut aylık sistem işlemeye devam edecek.
TÜKETIMINIZIN İKİ KATINDAN FAZLA ÜRETİRSENİZ BEDELSİZ
Bir başka kısıtlama da yıllık üretim tavanı konusu. 2019'dan itibaren bağlantı anlaşması alan tesisler, bir takvim yılında şebekeye verebilecekleri toplam enerji miktarı artık tüketimin iki katıyla sınırlı. Yani geçen yıl 100 birim elektrik tükettiyseniz bu yıl şebekeye en fazla 200 birim verebilirsiniz. Bunun üzerindeki enerji için para almayacaksınız; bu fazla enerji devletin yenilenebilir enerji destekleme havuzuna (YEKDEM) bedelsiz aktarılacak.
Bu sınır mesken aboneleri için geçerli değil. Fabrika, depo, tarımsal sulama tesisi gibi ticari ve sanayi kullanıcıları bu kuralın kapsamında.
DEPOLAMA ÜNİTESİ ARTIK MÜMKÜN AMA KURALLARI VAR
Yönetmeliğin önemli yeniliklerinden biri depolama ünitesi düzenlemesi. Bugüne kadar lisanssız üretim tesisine batarya sistemi bağlamak gri bir alandaydı; net bir mevzuat yoktu. Yeni yönetmelik bunu netleştirdi: Lisanssız üretim tesisi sahipleri, üretim tesisinin elektriksel gücüne kadar depolama ünitesi kurabilecek.
Ancak burada kritik bir kural var. Depodan şebekeye enerji verilmesi durumunda bu enerji için ödeme yapılmıyor. Yani gündüz üretip depoya attığınız enerjiyi gece şebekeye verirseniz bunun parası yok. Bu enerji de YEKDEM'e bedelsiz katkı sayılıyor. Depolama ünitesinin kabulünde ise yüzde on tolerans tanınıyor.
Bu düzenleme, yatırımcıların kendi tüketimini optimize etmek için depolama kurmasını teşvik ederken sistemi bir ticaret aracına dönüştürmeyi engelliyor.
KAÇAK ELEKTRİK YAKALANIRSA ÜRETİM GELİRİ KESİLİYOR
Bağlantı anlaşması sahibi bir işletmenin ilişkili tüketim noktasında kaçak elektrik kullandığı tespit edilirse yaptırım devreye giriyor. Kaçağın saptandığı ay ve takip eden altı fatura dönemi boyunca üretim gelirinin bir kısmı kesilecek.
Kesinti oranı nasıl hesaplanıyor? Kaçağın saptandığı tüketim noktasının sözleşme gücünün, tüm ilişkili tüketim noktalarının toplam sözleşme gücüne oranı kadar. Yani birden fazla tüketim noktanız varsa kaçağın büyüklüğüne göre kesinti oranı değişiyor.
İZİNSİZ PANEL KURANA 60 GÜNDE BİR KATLANAN CEZA
Yönetmeliğin en sert yaptırım hükmü, izinsiz kurulan tesisler için geliyor. Kabul işlemi yapılmadan kurulan ve işletmeye alınan tesisler iki farklı kategoride ele alınıyor.
Bağlantı anlaşması ya da çağrı mektubu bile olmadan kurulanlar için durum çok daha ağır: Tesis şebekeden hemen ayrılıyor. Sonraki 60 gün içinde tüm ekipman demonte edilerek parselin dışına çıkartılmak zorunda. Bu kişiler üç yıl boyunca herhangi bir lisanssız üretim başvurusu yapamıyor.
Her iki kategori için de formüle dayalı bir para cezası uygulanıyor. Tespit edilen tutar, kaçak elektrik kullanımı geliri kapsamında işlem görüyor. Aykırılık giderilmezse her 60 günde bir yeniden inceleme yapılıyor ve ceza bir öncekinin iki katı olarak uygulanıyor. Formül şöyle: Tesisin gücü çarpı kapasite kullanım oranı (güneş için 0,20; rüzgar için 0,35) çarpı 90 gün çarpı 24 saat çarpı abone grubunun aktif enerji bedeli.
ENDÜSTRİ BÖLGELERİ DE KAPSAMA GİRDİ
Yönetmeliğe eklenen yeni bir tanım da dikkat çekiyor: Endüstri Bölgesi. Bugüne kadar Organize Sanayi Bölgeleri (OSB) bu yönetmelikte özel bir statüye sahipti. Artık Endüstri Bölgeleri de aynı kapsama alındı. Endüstri bölgesi içindeki üretim tesisleri, bölge dışındaki aynı kişiye ait tüketim tesisleriyle ilişkilendirilebilecek.
EKİPMAN YAŞI İÇİN BEŞ YIL SINIRI GELDİ
Yönetmelik, kullanılacak ekipmana da bir yaş sınırı getirdi. Türbin, jeneratör, kanat, panel, invertör, buhar kazanı, motor, batarya gibi ana ekipmanların son beş yıl içinde üretilmiş olması zorunlu hale geldi. Bu kural, eski ve verimsiz ekipmanın sisteme sokulmasını engellemek için getirildi.Ancak 5/1-(a) ve (d) kapsamındaki tesisler için bu şart uygulanmıyor.
HANGİ MADDELER NE ZAMAN YÜRÜRLÜĞE GİRİYOR?
Yönetmeliğin tamamı bugünden geçerli değil. Bazı maddeler, özellikle saatlik mahsuplaşma ve piyasa işletmecisiyle ilgili teknik altyapı gerektiren hükümler, 1 Mayıs 2026'da yürürlüğe girecek. Bunlar arasında mahsuplaşmayı düzenleyen 26. madde, ihtiyaç fazlası enerjiyle ilgili 23. ve 24. maddeler ve veri bildirimi düzenlemeleri yer alıyor. Bunların dışındaki tüm maddeler bugün, yani 2 Nisan 2026'da yürürlüğe girdi.