Enerji Günlüğü - Nükleer Düzenleme Kurumu (NDK), bağımsız gözetim faaliyetlerine ilişkin yönetmelikte değişikliğe gitti. 19 Haziran 2026 tarihli ve 33285 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan düzenlemeyle "Nükleer Tesislerde Bağımsız Gözetim Faaliyetlerine İlişkin Yönetmelik"in adı "Nükleer Tesislerde ve Radyoaktif Atık Tesislerinde Bağımsız Gözetim Faaliyetlerine İlişkin Yönetmelik" olarak değişti. Yönetmeliğin kapsamına radyoaktif atık tesisleri de girdi; ekipman imalatına ilişkin hükümler bu tesislere uygulanmayacak.
Değişiklik, bağımsız gözetim şirketlerinin (BGŞ) bağımsızlığını güçlendiren hükümler içeriyor. BGŞ'ler gözetim faaliyetlerini ve kontrol noktalarını bağımsız belirleyecek, habersiz denetim yapabilecek. Sözleşmelerde, BGŞ'ye yapılacak ödemeyi gözetim sonucuna bağlayan hükümlere yer verilemeyecek. BGŞ'nin mali yapısı, kuruluştan sağlanan gelire münhasır bağımlılık oluşturmayacak şekilde kurgulanacak.
BGŞ'ler artık tesis sahasında tam zamanlı bir proje yöneticisi bulunduracak. Proje yöneticisi, kuruluş ile BGŞ arasındaki koordinasyondan ve gözetim faaliyetlerinin planlanıp yürütülmesinden sorumlu olacak.
Düzenleme, gözetim reddi mekanizmasını da netleştirdi. BGŞ; işin önemi, geri dönülmesinin zorluğu, numune talebinin reddedilmesi gibi gerekçelerle uygun olmayan hususlar giderilinceye kadar gözetimi reddedebilecek. Kuruluş ve tedarikçileri, BGŞ gözetimin devamına karar verene kadar BGŞ gözetimi olmaksızın faaliyet yürütemeyecek.
Yangın güvenliği denetimleri de kapsam buldu. BGŞ'ler artık yangına karşı alınan önlemlerin Nükleer Tesislerde Yangın Güvenliği Yönetmeliği'ne, yangınla ilişkili uygulama projelerinin ise Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'e uygunluğunu denetleyecek.
Geçiş hükümlerine göre, yönetmelikle gelen ilave yükümlülükleri kuruluş ve BGŞ 31 Aralık 2027 tarihine kadar yerine getirecek. NDK, 17/3/2023 tarihinden önce nükleer tesisler için verdiği yetkiler kapsamında yürütülen nükleer yapı denetimi kuruluşlarını da BGŞ kapsamına aldı. Yönetmelik, yayımı tarihinde yürürlüğe girdi.