Soğutmaya erişimde adalet yok

Küresel ısınma kaynaklı alışılmadık sıcaklar, dünyadaki klima kullanımını yaygınlatırıyor. ABD’de hanelerin yüzde 90’ına yakınında klima var, Çin’de klima kullanımı son 10 yılda yüzde 50 arttı. 

Enerji Günlüğü - Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) verilerine göre dünya genelinde sıcaklık artışı klima talebinde patlamaya yol açıyor. Ancak klima edinme maliyetleri, küresel gelir eşitsizliğinin bu alana yansımasını beraberinde getiriyor.

Japonya ve Amerika Birleşik Devletleri’ndeki hanelerin neredeyse yüzde 90’ında klima bulunurken, Güneydoğu Asya ve Hindistan’daki yakıcı seviyedeki soğutma ihtiyaçlarına rağmen, klima sahipliği oranları çok düşük. Çin’de de soğutmaya erişim hızla genişlerken, son on yılda klima sahiplik oranı yüzde 50 yükseldi. 

Ancak, birçok sıcak iklim ekonomisinde büyüyen orta sınıf ve daha önce sınırlı soğutma talebi olan bölgelerde rekor kıran sıcak hava dalgaları nedeniyle klima kullanımının hızlanmasıyla birlikte değişimler yaşanmaya başlıyor. Aynı zamanda, düşen birim fiyatları ve tedarik zinciri genelinde artan stoklar, klimaları daha uygun fiyatlı ve kolay bulunabilir hale getiriyor. Sonuç olarak, yıllık klima sevkiyatları beş yıl öncesine göre yüzde 25 daha yüksek seviyede. Bu artış büyük ölçüde gelişmekte olan ve gelişmekte olan ekonomilerdeki büyümeden kaynaklanıyor. 

SOĞUTMA İÇİN ENERJİ TALEBİ 

IEA uzmanlarına göre bu büyüme birçok elektrik sistemleri için de zorluklar yaratıyor. Küresel olarak, fanlar ve bölgesel soğutma gibi diğer soğutma teknolojilerini de içeren alan soğutması için elektrik talebinin, 2015 ile 2025 yılları arasında yaklaşık yüzde 50 arttığı hesaplanıyor. 2.900 terawatt-saati aşan bu alet, bugünkü politikalar aynen devam ederse 2035 yılına kadar 4.500 terawatt-saati aşabilecek. 

EL NINO UYARISI 

Uluslararası Enerji Ajansı, meteorologların, Pasifik Okyanusu yüzey sularının periyodik olarak ısınmasına neden olan El Niño’nun 2026 ve 2027 yıllarında yeni bir dizi aşırı hava olayına yol açabileceği konusundaki uyarılarına da dikkat çekti.Bu olayların potansiyel etkisini ele alan çalışmalar yürüten IEA uzmanlarına göre eğer bu yıl ve gelecek yıl güçlü bir El Niño olayı gelişir ve her üç yılda bir benzer büyüklükte hava olayları meydana gelirse, küresel soğutma talebinde 2035 yılına kadar 700 terawatt-saatlik ilave bir artış yaşanacak. 

Enerji Günlüğü - PARİS