Enerji Günlüğü - Türkiye Rüzgâr Enerjisi Birliği (TÜREB) Kamu İlişkilerinden Sorumlu Başkan Yardımcısı Ebru Arıcı, kamuoyunda "süper izin" olarak adlandırılan 7554 sayılı Kanun kapsamındaki Rüzgâr ve Güneş Enerjisine Dayalı Elektrik Üretim Tesislerinin İmar ve Ruhsat İşlemleri Yönetmeliği'nin getirdiği değişiklikler ile sektörel beklentileri değerlendirdi.
Ebru Arıcı, TÜREB Dijital İletişim Yöneticisi Hanzade Tasa’nın moderatörlüğünü üstlendiği “TÜREB ile 15 Dakika” canlı yayın programında, yeni yönetmeliğin, rüzgâr ve güneş enerjisi yatırımlarında izin süreçlerini tek çatı altında toplamayı hedeflediğini söyledi.
Yönetmeliğin kapsamını ve izin mekanizmasındaki yeni dönemi anlatan Arıcı, lisanssız elektrik üretim tesislerinin bu düzenlemenin dışında tutulduğunu söyledi. Arıcı, lisanssız elektrik üretim yatırımları için imar ve ruhsat süreçlerinin önceden olduğu gibi ilgili yerel idareler veya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Mekansal Planlama Genel Müdürlüğü üzerinden yürümeye devam edeceğini kaydetti.
Süper izin düzenlemesiyle Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı; yerel idarelerin yanı sıra imar planı onaylama, parselasyon ve yapı ruhsatı düzenleme hususlarında doğrudan yetkili kılındı. Yatırımcılar imar ve ruhsat dosyalarını belediyeler, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ya da Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı nezdinde takibe alabilecek.
İŞ YÜKÜ VE DİLEKÇE UYARISI
Yeni düzenlemenin yürürlüğe girmesi ile birlikte Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), daha önce askıya aldığı ön lisans aşamasındaki inşaat ruhsatı sunma zorunluluğunu yeniden devreye soktu. "İdarelerin ve yatırımcıların alışık olduğu bir düzen var" diyen Arıcı, geçiş dönemindeki yoğunluğa dikkat çekerek sözlerini şöyle sürdürdü:
"600'ün üzerinde projenin, özellikle hizmet bedeli alınmamasından dolayı imar planı ve ruhsat işlemleri için Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına gitmesini bekliyoruz. Orada ciddi bir iş yükü oluşacak. Usul ve esaslar yayımlandığında süreçleri hızlandırmak adına yatırımcılarımızın dosya içeriğine çok dikkat etmesi gerekiyor. Hem yatırımcının hem de oradaki uzmanların vakit kaybetmemesi ve yatırımların bir an önce devreye alınması şart."
NETLEŞMESİ BEKLENEN HUSUSLAR
Ebru Arıcı, yeni düzenlemelerin uygulanmasıyla ilgili netleşmesi gereken noktalar olduğunu belirtirken, uygulama kılavuzu ve usul esaslar ile netleşmesi gereken temel konuları şöyle sıraladı:
- Hizmet Bedelleri: Mevcut yönetmelikte imar planı onayı veya ruhsat işlemleri için bir hizmet bedeli tanımlanmadı. İlerleyen süreçte Bakanlıkça bir ücret tarifesinin belirlenip belirlenmeyeceği takip ediliyor.
- Değer Artış Payı: Türbin tipi değişikliklerinde yapılan imar planı revizyonlarında değer artış payı uygulanıp uygulanmayacağı hususu netlik kazanmadı.
- Önceki Başvurular: Yönetmeliğin yayım tarihinden önce yerel idarelerde başlatılmış olan parselasyon, ruhsat ve izin işlemlerinin hangi usulle sonuçlandırılacağı açıklama bekliyor.
- Kurum Görüşleri ve Raporlar: Başvuruların Bakanlığa devredilmesi halinde daha önce alınan kurum görüşlerinin, halihazır haritaların ve jeolojik-jeoteknik etüt raporlarının geçerlilik süreleri değerlendiriliyor.
- Askı Süreleri ve İtirazlar: İmar planlarındaki 30 günlük askı süresi 15 güne indirildi. Ancak parselasyon planları ile değişiklik beyannamelerindeki askı ve ilan süreçlerinin usullerle detaylandırılması gerekiyor.
- Orman Alanları ve Arazi Düzenlemeleri: Arazi düzenleme çalışmalarında Orman Kanunu'na tabi alanlar ile acele kamulaştırma kararı bulunan parsellerdeki imar uygulaması yöntemlerinin netleştirilmesi bekleniyor.
- SGK İlişiksizlik ve Adres Kayıt Entegrasyonu: Yapı kullanım izin aşamasında SGK ilişiksizlik belgesinin hangi idareden alınacağı ve Mekansal Adres Kayıt Sistemi (MAKS) entegrasyonunun sağlama biçimi detaylandırılacak konular arasında yer alıyor.
Bakanlığın kısa süre içerisinde yayımlayacağı kılavuz ve usul esaslar ile söz konusu idari süreçleri netleştirmesi öngörülüyor.
PROJE PORTFÖYÜNDE DURUM
Türkiye'nin rüzgar kurulu gücü 15 bin 321 MW seviyesine ulaşırken, işletmede 300'ün üzerinde santral bulunuyor. 19 Kasım 2022 tarihindeki yönetmelik değişikliği sonrasında gündeme gelen depolamalı rüzgar ve güneş projelerinden yaklaşık 650 adedinin izin süreçleri devam ediyor.
Söz konusu projelerin yalnızca 100 kadarı üretim lisansı alırken, 550 civarındaki proje izin ve onay aşamasında bekliyor. Bu yıl yapılması planlanan 1500 MW rüzgar ve 900 MW güneş olmak üzere toplam 2 bin 400 MW kapasiteli YEKA yarışmaları da düşünüldüğünde idari mercilerdeki başvuru yoğunluğu artıyor.