Enerji Günlüğü - Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Londra'da düzenlenen COP31-IEA Üst Düzey Enerji Dönüşümü Diyaloğu toplantısında Türkiye'nin 2035 hedeflerini ve küresel enerji dönüşümüne ilişkin tutumunu açıkladı. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol'un moderatörlük ettiği oturuma, COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum ile farklı ülkelerden bakanlar katıldı. Toplantı, Londra İklim Eylemi Haftası kapsamında gerçekleşti.
ENERJİ GÜVENLİĞİ YENİDEN GÜNDEMDE
Bakan Bayraktar, konuşmasında son yıllara damgasını vuran zincirleme krizlerin küresel enerji sistemleri üzerindeki baskısını vurguladı. Covid-19 pandemisi, tedarik zinciri krizleri, ticaret savaşları, doğal afetler ve Ukrayna ile İran'daki silahlı çatışmaların petrol ile doğal gaz piyasalarında tarihinin en büyük arz şoklarından birini yarattığını belirtti. "Bu bölgesel çatışmalar hiçbir zaman sadece tek bir coğrafyayla sınırlı kalmamaktadır. Sonuçları tüm küresel ekonomide hissedilmektedir. Enerji sektörü bu bakımdan en kırılgan sektörlerin başında gelmektedir. Bu nedenle enerji güvenliği bir kez daha tartışmaların merkezine yerleşmiştir." dedi.
ELEKTRİK TALEBİ İKİ KAT BÜYÜYOR
Küresel enerji talebinin geçen yıl yüzde 1,3 oranında genişlediğini aktaran Bayraktar, elektrik talebinin bu hızın iki katından fazlasıyla arttığını kaydetti. Talebi tetikleyen başlıca unsurları elektrikli araçlar, veri merkezleri, artan soğutma ihtiyacı ve ekonomilerin hızlanan elektrifikasyonu olarak sıraladı. "Bu devasa artış; elektrikli araçlar, veri merkezleri, artan soğutma talebi ve modern ekonomilerimizin hızlı elektrifikasyonu tarafından tetiklenmektedir." ifadelerini kullanan Bakan Bayraktar, tüketimdeki bu yapısal değişimi "elektrik çağı" olarak nitelendirdi.
2035'E KADAR ELEKTRİĞİN PAYI YÜZDE 35'E ÇIKACAK
Bayraktar, COP31 Dönem Başkanlığı çatısında yaklaşık iki hafta önce duyurulan önemli bir küresel hedefe dikkat çekti: 2035 yılına kadar küresel nihai enerji tüketiminde elektriğin payını yüzde 35'e çıkarma taahhüdü. Bu hedefin, geleceğin enerji sisteminin giderek daha fazla elektrik odaklı, dijitalleşmiş ve merkeziyetsiz bir yapıya kavuşacağı gerçeğini yansıttığını vurguladı. "Enerji güvenliği ve iklim eyleminin el ele ilerlemesi gereken günümüzün çetin gerçekleriyle daha uyumlu, daha dirençli ve daha kapsayıcı yeni bir piyasa tasarımına ihtiyaç vardır. Biz bu dönüşümü bir fırsat olarak görüyoruz." dedi.
YENİLENEBİLİR KAPASİTE ÜÇE KATLANACAK, 40 GW HVDC KORİDORU GELİYOR
Türkiye'nin kurulu gücünün bugün itibarıyla neredeyse üçte ikisinin yenilenebilir kaynaklardan oluştuğunu belirten Bayraktar, 2035 yılına kadar bu kapasitenin üç katına çıkarılmasını hedeflediklerini açıkladı. Bu büyümeyi desteklemek için ulusal elektrik şebekesini de köklü biçimde modernize edeceklerini vurguladı. Plana göre yaklaşık 30 milyar dolar yatırım gerektiren 40 GW'lık yüksek gerilim doğru akım (HVDC) iletim koridoru hayata geçirilecek. "Bu yeni koşullar; daha akıllı şebekeler, daha fazla dijitalleşmiş sistemler, daha büyük depolama kapasitesi, daha güçlü iletim ve dağıtım ağları ile esneklik ve dirence yönelik çok daha yüksek oranda yatırım gerektirmektedir." dedi.
BÖLGESEL ÜRETİM MERKEZİ HEDEFİ
Türkiye'nin kendisini yalnızca enerji tüketicisi değil, temiz enerji teknolojileri üretim merkezi olarak da konumlandırdığını açıklayan Bakan Bayraktar, bu kapsamda güneş panelleri, rüzgâr türbini bileşenleri, gelişmiş bataryalar ve akıllı elektrik ekipmanları üretimine odaklanıldığını bildirdi. Yeni küresel enerji mimarisinin tüm değer zincirini hesaba katmayı zorunlu kıldığını da sözlerine ekledi.
KRİTİK MİNERALLERDE İŞ BİRLİĞİ
Temiz enerji teknolojilerinin kritik mineral tedarikine olan bağımlılığına ayrıca değinen Bayraktar, sadece hammadde kaynağına sahip olmanın yeterli olmadığını, aynı zamanda işleme ve rafinasyon kapasitesinin de gerektiğini ifade etti. Türkiye'nin bu alanda teknoloji odaklı ülkeler ve öncü firmalarla aktif iş birliği yürüttüğünü belirtti.
ENERJİ VERİMLİLİĞİNE 20 MİLYAR DOLAR
Bakan Bayraktar, "en temiz enerjinin tüketilmeyen enerji" olduğu ilkesinden hareketle 2030 yılına kadar enerji verimliliği yatırımları için 20 milyar doları harekete geçirmeyi planladıklarını açıkladı. Toplantıyı kapatan mesajında enerji dönüşümü ile enerji güvenliğinin birbirinin alternatifi değil, birbirini tamamlayan iki hedef olduğunu yineledi. "Antalya'daki COP31'e doğru ilerlerken mesajımız nettir: Enerji dönüşümü ve enerji güvenliği bir arada ilerlemelidir. Dirençli bir gelecek; daha temiz, daha çeşitli, yüksek düzeyde birbirine bağlı ve güvenli enerji sistemlerine dayanmaktadır. Türkiye, ortak geleceğimize liderlik etmeye, iş birliği yapmaya ve yatırım yapmaya hazırdır." dedi.