Bu sene 20’ncisi yapılan Uluslararası EIF Enerji Fuarı, 5-7 Kasım 2026 günlerinde Antalya ANFAŞ’ta yapıldı. Ben de oradaydım.
Benim fuarda en çok merak ettiğim konu Yeşil Taksonomi, SKDM ve ETS idi. Bu konularda yapılan oturumların hiçbirini kaçırmadım. Bazı konuşmaları dinlerken kafamın içinde bir sürü düşünceler dolaştı. Bir yandan sevindim, bir yandan da bizim sanayici ve turizmci arkadaşlar için içim çok sıkıldı.
O nedenle ben bugün fuara gelmeyen sanayicilere ve turizmcilere seslenmek istiyorum.
Ama biraz sert konuşacağım. Kusura bakmayın, benim Türkçem zaten pek güzel değil, bir de kızınca daha berbat oluyor.
Arkadaşlar, sizin şirketlerinizin geleceği konuşuluyor, siz ortada yoksunuz!
Antalya’da yaklaşık 500 tane beş yıldızlı otel var deniliyor. Bunun yanında yüzlerce üç yıldız, dört yıldız oteller var, butik oteller var. Binlerce çalışan, aileler, insanlar bu turizmden ekmek yiyor.
Şimdi bu otellerin kapısına iki tane çok büyük mesele geliyor.
Bir tanesi 1 Ocak 2029’dan sonra finansman ve yatırımlarda daha fazla hissedilecek YEŞİL FİNDEKS, yani resmî adı ile Yeşil Taksonomi.
Diğeri de 2030 yılında başlaması öngörülen ETS, yani Emisyon Ticaret Sistemi.
Bunlar öyle ufak tefek mesele değil arkadaşlar. Bunlar yarın şirketinizin para bulması, müşteri bulması, pazarda kalması ile ilgili meseleler.
Fuarda bir konuşmacı öyle bir laf söyledi ki, ben hâlâ düşünüyorum.
“Şirketlerin yarısı 2030 yılında iflas edecek!”
Bakın, bu konuşmacının söylediği çok sert bir uyarı. Elbette yarısı kesin iflas edecek diye bir hesap değil. Ama anlatmak istediği tehlikeyi anlamak lazım.
Dolar yüzünden değil!
Yüksek faiz yüzünden değil!
Karbon pazarına ayak uyduramadığı için!
Rekabette geri kaldığı için!
Ben bunu duyunca içimden dedim ki, eyvah Hasan, bizim şirketlerin bir kısmı hâlâ başka dünyada yaşıyor.
Fuarda sohbet arasında bir Antalya otelinden bahsedildi. Almanya’daki bir tur operatörü bu otele demiş ki, gelecek bir sene içinde karbon ayak izini yüzde X kadar azaltacaksın. Yoksa seninle sözleşmeyi uzatmayacağız.
Arkadaşlar, siz bu lafın ne demek olduğunu anlıyor musunuz?
Adam Almanya’dan sana turist getiriyor. Senin otelini dolduruyor. Sen para kazanıyorsun. Çalışanların maaş alıyor. Ama şimdi adam sana diyor ki, senin otelin ne kadar karbon çıkarıyor, ben bunu bilmek istiyorum.
Sen hâlâ diyorsun ki benim otelim beş yıldızlı, havuzum güzel, yemeklerim güzel, deniz manzaram güzel.
Güzel de arkadaşım, adam artık sadece bunlara bakmıyor!
Yarın sana soracak enerjini nereden alıyorsun? Ne kadar elektrik yakıyorsun? Suyu nasıl kullanıyorsun? Karbonu ne kadar azaltıyorsun?
Sen de diyeceksin ki, benim teknik müdür bakıyor bu işlere.
Olmaz arkadaşım, OLMAZ!
Bu işler yalnız teknik müdürün işi değil artık.
Ben korkuyorum, gerçekten korkuyorum. Çünkü bizim Antalya turizmi yıllarca emek ile bu yerlere geldi. Oteller yapıldı, insanlar çalıştı, aileler geçimini buradan sağladı. Şimdi bu kadar emeği, bu kadar yatırımı, karbon meselesini ciddiye almadığımız için tehlikeye atmak çok yazık olacak.
2029’da Yeşil Findeks finansman kapısında daha çok karşına çıkabilir. 2030’da ETS sanayide karbon maliyetlerini daha fazla gündeme getirebilir. Turizmde ise Avrupa’dan gelen tur operatörlerinin talepleri seni sıkıştırabilir.
Burada yanlış anlaşılma olmasın, her otel otomatik ETS içine giriyor demiyorum. Ama karbon ekonomisinin ticari baskısından kaçmak o kadar kolay olmayacak.
Sen hazırlık yapmazsan, tur operatörü başka otele gider. Başka ülkeye gider. Başka destinasyona gider.
O zaman kim kaybedecek?
Sen kaybedeceksin!
Antalya kaybedecek!
Türkiye turizmi kaybedecek!
Şimdi ben turizm şirketlerinin Yönetim Kurulu Başkanlarına, Yönetim Kurulu Üyelerine, CEO ve CFO’larına bir şey söylemek istiyorum.
ARKADAŞLAR, SİZ NEREDEYDİNİZ?
İklim finansmanı uzmanları orada. Karbon piyasası uzmanları orada. Hukukçular orada. Enerji uzmanları orada. Finans kuruluşlarının direktörleri orada.
Bu insanlar sizin ayağınızın yanına kadar gelmiş.
Ama siz yoksunuz!
Ben bunu anlamıyorum. Gerçekten anlamıyorum.
Daha ne yapmamız gerekiyor?
2030 yılında tur operatörleri karbon ayak izi yüzünden sözleşmeleri uzatmayınca, ilk oteller iflas etmeye başladığında mı uyanacaksınız?
Alman tur operatörü sana telefon açıp, üzgünüm senin otelinle artık çalışmayacağız dediği zaman mı aklınıza karbon gelecek?
Otelin odaları boş kaldığı zaman mı?
Çalışanların maaşını ödeyemediğin zaman mı?
Yıllarca emek verdiğin otelin kapısına kilit vurmak zorunda kaldığın zaman mı?
Arkadaşlar, ben bunları yazarken içim acıyor. Çünkü bir otel kapanırsa sadece patron para kaybetmiyor. Orada çalışan garson, aşçı, temizlikçi, güvenlikçi, teknik personel, hepsinin ailesi var. Çocukları var. Evine ekmek götüren insanlar var.
Bir yönetici bugün yanlış karar verirse, yarın yüzlerce insan bunun bedelini ödeyebilir.
Onun için kızıyorum ben!
Fuarda bir konuşmacı güzel bir şey söyledi. İklim ve karbon meselelerinde muhatap satın alma müdürü değil, teknik müdür de değil. Doğrudan CEO ve CFO.
Çünkü bu mesele artık şirketin yönetim meselesi. Finansman meselesi. Gelecek meselesi.
CEO arkadaşım, CFO arkadaşım, yarın başla bu işe. Hatta yarın da geç olabilir. Şirketinin karbon hesabını öğren, enerji tüketimini öğren, hangi yatırım lazım, hangi finansman lazım, bunları öğren.
TREN KAÇIYOR ARKADAŞLAR
Gelelim bizim sanayicilere.
Size de iki çift lafım var.
Bazı sanayici arkadaşlar bir akşam yemeğinde dostlarını davet ediyor, yüz binlerce Türk Lirası para harcıyor. Güzel yemekler, güzel masalar, güzel sohbetler.
Afiyet olsun. Ben kimsenin yediği yemekte gözüm yok.
Ama arkadaşım, şirketinin geleceği konuşulan fuara gelmek için bir kuruş harcamıyorsun!
Bu nasıl bir düşünce ben anlamıyorum.
Bir akşam yemek için yüz binlerce lira var, ama karbon piyasasını öğrenmek için zaman yok.
SKDM ne olacak, ETS ne olacak, Yeşil Findeks finansmanını nasıl etkileyecek, bunları öğrenmeye gelmiyorsun.
Sonra 2030 yılında müşteri kaybettim, ihracat zorlaştı, karbon maliyeti çıktı, banka finansman vermiyor diye şikâyet edeceksin.
Peki arkadaşım, bugün neredeydin?
Uzmanlar Antalya’ya gelmiş. Senin geleceğin konuşulmuş. Yeni kurallar anlatılmış.
Sen gelmemişsin!
2030’dan sonra bugün EIF için harcamadığın o bir kuruşu bile çok arayabilirsin.
Ve diyeceksin ki:
KEŞKE!
Keşke o fuara gitseydim.
Keşke o hukukçuyu dinleseydim.
Keşke o finansman uzmanıyla konuşsaydım.
Keşke şirketimin karbon hesabını daha önce yaptırsaydım.
Keşke bu Hasan’ın söylediklerine biraz kulak verseydim.
Ama arkadaşım, o gün KEŞKE demek neye yarayacak?
TREN ÇOKTAN KAÇMIŞ OLACAK!
Benim bu yazdıklarım bazı arkadaşları kızdırabilir. Biliyorum. Belki diyecekler ki Hasan Yiğit yine çok sert yazmış, yine millete laf söylüyor.
Ama ne yapayım arkadaşlar?
Ben otuz sene Almanya’da yaşadım. Türkçemin bazı kelimelerini unuttum, bazen yanlış konuşuyorum, bazen cümlelerim ters oluyor. Ama bir şeyi unutmadım.
Ben memleketimi unutmadım!
Bu ülkenin insanlarını unutmadım!
Bu ülkenin sanayicisi, turizmcisi, çalışan insanları başarılı olsun istiyorum.
Ben 2013 yılından beri Enerji Günlüğü’nde yazıyorum. Dünyada enerji tarafında neler değişiyor, Avrupa’da hangi kurallar geliyor, bizim şirketler buna nasıl hazırlanmalı, bunları anlatmaya çalışıyorum.
Benim derdim kimseye akıl vermek değil. Ama gözümün önünde tehlike gördüğüm zaman susamıyorum.
Çünkü bugün susarsam, yarın bir otel kapandığında, bir fabrika müşteri kaybettiğinde, insanlar işsiz kaldığında, kendi kendime diyeceğim ki Hasan, sen neden o gün söylemedin?
İşte onun için bugün söylüyorum.
SANAYİCİ, TURİZMCİ, CEO VE CFO ARKADAŞ
Şirketinizin geleceği için artık uyanın.
Karbon hesabınızı öğrenin. Enerji verimliliğine bakın. Yeşil Findeks’i öğrenin. SKDM ve ETS’nin şirketinizi nasıl etkileyebileceğini öğrenin.
Bugün bu işler için harcayacağınız para, yarın kaybedeceğiniz müşterilerden, sözleşmelerden ve yatırımlardan çok daha küçük olabilir.
Ben isterim ki 2030 yılında Antalya’nın otelleri dolu olsun. Sanayicimiz ihracat yapsın. Çalışan insanlarımız işsiz kalmasın. Şirketlerimiz büyüsün.
Ama bunun için bugünden hareket etmek lazım.
Yoksa bir gün kapıya kilit vurduktan sonra karbon hesabını öğrenmenin ne faydası kalacak?
BENDEN BUGÜNLÜK BU KADAR
Gelecek köşe yazımda SKDM ve ETS meselesini bir hukukçunun gözünden anlatacağım. Çünkü bu işin hukuk tarafı var, yükümlülükleri var, şirket yöneticilerinin bilmesi gereken çok önemli meseleler var.
Enerji Günlüğü’nü takip etmeye devam edin.
Ben yine yazacağım. Belki yine kızacaksınız. Belki yine Hasan ne söylüyor diyeceksiniz.
Ama benim bir tek isteğim var.
2030 YILINDA KEŞKE DEMEYİN
Çünkü o gün geldiğinde, bugün kaçırdığınız trenin arkasından bakmakla şirketinizi kurtaramayabilirsiniz.