Enerji Günlüğü - Nükleer Düzenleme Kurumu (NDK), nükleer tesislerin yetkilendirme aşamalarında kuruma sunması gereken “Nükleer Tesisler İçin Nükleer Madde Sayım ve Kontrol Programı İçeriği”ni belirledi. Kurul, 15 Ekim 2026 tarihli ve 2026-44/1 sayılı kararını 95 sayılı Kararname’nin 4, 5 ve 9. maddelerine dayandırdı.
Program, Nükleer Tesislere İlişkin Yetkilendirmeler Yönetmeliği kapsamında yetkilendirilen kişi tarafından hazırlanacak ve NDK’ya sunulacak. NDK Emniyet ve Güvence Dairesi Başkanlığı, içeriği Ekim 2026 tarihli dokümanda 10 ana başlık altında düzenledi.
TESİS VE ORGANİZASYON BİLGİLERİ
Giriş bölümü, yetkilendirilen kişi ile nükleer madde sayım ve kontrol personelinin telefon numaralarını ve e-posta adreslerini içerecek. Tesis bölümünde genel çalışma prensibi, taze yakıt, kullanılmış yakıt ve reaktör koru gibi nükleer maddeler, reaktör sayısı ve tipi ile yakıt yükleme döngüsü yer alacak. Organizasyon bölümü, nükleer güvence yapısını şemayla gösterecek; roller, Ek Protokol bilgilerini hazırlayan birimler, personel eğitimi ve birimler arası iletişim süreçlerini açıklayacak.
SAYIM VE KONTROL SİSTEMİ
Programın 5. bölümü sekiz alt başlıktan oluşuyor. Bölüm; sayım ve kontrolün başlatılması ve sonlandırılmasını, madde denkleştirme alanları ile kilit ölçüm noktalarını, sayım kayıtları ve raporlarını kapsıyor. Madde transferleri başlığı, tesis içi transfer, başka tesise devir, ihracat ve ithalat prosedürlerini, kabul denetimlerini ve gönderici alıcı farklarında uygulanacak adımları içeriyor.
Fiziksel envanter alımında sıklık, yöntem ve ölçüm teknikleri tanımlanacak. Ölçüm yöntemleri başlığında kimyasal analiz ve tahribatsız muayene gibi test ve ekipmanlar, kayıt tutma biçimi ve ölçüm tutarlılığı değerlendirmesi yer alacak. Olağan dışı durum raporları ile nükleer maddelerin izlenmesi ve kontrolü de bu bölümde düzenlenecek. İzleme başlığı kamera ve mühür sistemlerini, fiziksel koruma önlemlerini ve mühürlü maddelere erişim prosedürlerini kapsayacak.
DENETİM VE EK PROTOKOL
Tesisler iç denetim prosedürü hazırlayacak. Program, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı ile NDK’nın nükleer güvence denetimlerine ve ek erişim faaliyetlerine hazırlık süreçlerini de içerecek. Ek Protokol bildirimlerine ait prosedürler ayrı bir bölümde yer alacak. Programın gözden geçirilmesi, değerlendirilmesi ve güncellenmesi ile eğitim, ekler ve kaynakça başlıkları son bölümlerde sıralanacak.
