Enerji Günlüğü - Uluslararası yardım kuruluşu Oxfam'ın yeni analizine göre dünyanın en zengin %1'lik kesimi 2026 yılı için "adil" yıllık karbon emisyon bütçesini yılın ilk 10 gününde tüketti. En zengin %0,1'lik kesim ise bu bütçeyi yalnızca 3 günde aştı. Oxfam, bu günü Kirletici Oligark Günü (Pollutocrat Day ) olarak adlandırıyor ve süper zenginlerin iklim krizindeki orantısız rolünü vurgulamak için kullanıyor.
Yaklaşık 80 milyon kişi olan en zengin %1’lik kesim kişi başına yılda ortalama 75.1 ton CO₂ emisyonuna neden oluyor. Bu, günlük yaklaşık 0.206 ton anlamına geliyor ve bütçeyi 10.2 günde bitiriyor. En zengin %0,1’lik kesim ise çok daha yüksek emisyonlarla bütçeyi 3 günde tüketiyor.
Süper zenginler sadece yaşam tarzlarıyla değil, yatırımlarıyla da kirletiyor: Ortalama bir milyarderin portföyü yıllık 1.9 milyon ton CO₂ üretiyor. Bu da yaklaşık 400 bin benzinli arabanın yıllık emisyonuna eşdeğer.
EN YOKSUL %50 KESİM İLE KARŞILAŞTIRMA
En zengin %1’in sekiz günde ürettiği emisyonun en yoksul %50’nin bir yıldaki emisyonundan fazla olduğunu belirten Oxfam, bu emisyonların en ağır sonuçlarına iklim krizine en az katkıda bulunan düşük ve orta gelirli ülkelerdeki topluluklar, yerli halklar, kadınlar ve kız çocuklarının maruz kaldığını belirtti.
ISIYA BAĞLI ÖLÜMLERE ETKİSİ
Araştırmaya göre en zengin %1'in tek bir yıldaki emisyonları, yüzyıl sonuna kadar tahmini 1.3 milyon ısıya bağlı ölüme yol açacak.
Yine zenginlerin aşırı emisyonları, tarım kaybı, sel, kuraklık vb. etkilerle düşük ve orta-düşük gelirli ülkelere 2050'ye kadar 44 trilyon dolar ekonomik zarara neden olabilir.
OXFAM’IN ÖNERİLERİ
Analizde Paris Anlaşması’nın 1,5 derece hedefiyle uyum için en zengin %1’in emisyonlarını 2030’a kadar %97 azaltması gerektiği vurgulandı.
Oxfam çalışmada zengin kirleticilere odaklanarak emisyonları azaltmak gerektiğine vurgu yaparak, süper zenginlerden alınan servet ve gelir vergisinin artırılması, fosil yakıt şirketlerine aşırı kâr vergisi getirilmesi ve özel jet, süperyat gibi karbon yoğun lüks ürünlere yasak veya ağır vergiler getirilmesi önerilerinde bulunuyor.