Enerjİ Günlüğü - İsviçre merkezli hava kalitesi teknolojisi şirketi IQAir, 2025 Dünya Hava Kalitesi Raporu’nu yayımladı. Raporda 2025 yılı boyunca 9 bin 446 şehirde 40 binden fazla hava kalitesi izleme istasyonu ve düşük maliyetli sensörden elde edilen ince partikül madde (PM2.5) verileri analiz edildi.
WHO STANDARTLARINA UYUM GERİLEDİ
Dünya genelinde şehirlerin yalnızca %14’ü, Dünya Sağlık Örgütü’nün (WHO) yıllık ortalama PM2.5 sınırı olan 5 µg/m³’ü karşıladı. 2024’te bu oran %17 idi. Bu düşüşte orman yangınları gibi faktörler etkili oldu. Buna karşılık sadece 13 ülke ve/veya bölge WHO yıllık PM2.5 kılavuz değerine uydu. Bunlar çoğunlukla Latin Amerika ve Karayipler bölgesinde yer alıyor. 143 ülke ve/veya bölgenin yüzde 91’ine denk gelen 130’u ise WHO yıllık PM2.5 sınırını aştı.
TÜRKİYE EN KİRLİ HAVAYA SAHİP 39. ÜLKE
Rapora göre Türkiye’de yıllık ortalama PM2.5 değeri 15.3’ten 19.2’ye çıktı ve ülke, en kirli ülkeler sıralamasında 67. sıradan 39'a yükseldi; Avrupa’da ise hava kirliliği en yüksek 4. ülke oldu. Bu değer WHO yıllık kılavuz değeri olan 5 µg/m³’ün 3,8 katı.
AVRUPA’NIN EN KİRLİ 5 YERİ TÜRKİYE’DE
Rapora göre Avrupa’da ölçüm yapılan yerleşimler arasında hava kirliliğinin en yüksek olduğu 10 yerden 5'i de Türkiye’de. Avrupa sıralamasında Iğdır havası en kirli şehir olurken onu Buca (İzmir) takip etti. 4. sırada, Gödekli (Iğdır), 6. sırada Konya ve 9. sırada Düzce hava kirliliğinin en yüksek olduğu yerler arasında öne çıktı. Bu, Türkiye’deki 3 milyondan fazla insanın Avrupa’nın en kirli havasını soluduğu anlamına geliyor.
HAVASI EN KİRLİ 5 ÜLKE
Rapora göre Güney ve Orta Asya bölgesi, en kirli bölge olmaya devam etti. Hava kirliliği en fazla olan ülkeler Pakistan, Bangladeş, Tacikistan, Çad ve Demokratik Kongo Cumhuriyeti olarak sıralandı. Hindistan ise yaklaşık 48.9 µg/m³ ile 6. sırada yer aldı.
EN KİRLİ ŞEHİRLER
Dünyanın ilk 25 en kirli şehri tamamen Hindistan, Pakistan ve Çin’de bulunuyor; Hindistan bunların dörtte üçünden fazlasına ev sahipliği yapıyor. Çalışmaya göre dünya genelinde en kirli şehir Hindistan’daki Loni şehri. Hindistan’ın başkenti Yeni Delhi de dünyanın en kirli başkenti ünvanına sahip.
Pakistan da dünyanın en kirli 10 şehrinden dördüne sahip.