MEHMET KARA - ÖZEL RÖPORTAJ

Türkiye, Avrupa’nın önde gelen doğalgaz pazarları arasında. Yakın geçmişe kadar doğalgazda daha çok tüketim miktarı ile öne çıkan ülke, bugün transit doğalgaz hatları, ana iletim şebekesi, gaz depolama (LNG) tesisleri, yeniden gazlaştırma kapasitesi, sismik arama-tarama, sondaj ve üretim imkânları ile daha etkili ve çok yönlü bir gaz oyuncusu olma yolunda. Yüksek ölçekli tüketim gücü, Türkiye’nin bu yoldaki en önemli dayanaklarından biri olmaya devam ediyor.

Peki Türkiye’nin doğalgaz gaz tüketimi 2025 yılında nereden nereye geldi? Tüketimdeki değişimin ana etkenleri neler? Türkiye Doğal Gaz Dağıtıcıları Birliği (GAZBİR) Başkanı Yaşar Arslan Enerji Günlüğü’nün konuya ilişkin sorularını cevapladı. 

Türkiye'de 2025 yılında ne kadar doğalgaz tüketildi?

Türkiye’de 2025 yılında toplam doğalgaz tüketimi özellikle konut ve elektrik santrallerindeki talep artışı sonucunda yaklaşık yüzde 16 artarak 60-61 milyar metreküpe yükseldi. Elektrik santrallerinde özellikle Ocak ve Şubat ayları ile yaz döneminde doğalgaz talebi 2024 yılının aynı dönemlerine göre oldukça yüksekti. 2025 yılında 2024 yılına göre elektrik santrallerinde doğal gaz tüketimi yüzde 17-18 civarında artarak 16-17 milyar metreküp arasında gerçekleşti.

Konutlardaki talep artışı ne düzeydeydi?

2025 yılının ilk çeyreğinin soğuk geçmesi nedeniyle konutlardaki doğal gaz talebi Ocak-Mart döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 15 civarında artmıştı. Aynı şekilde Aralık ayı sıcaklıklarının da geçen yıla göre düşmesi, konutlarda gaz tüketimini arttırdı. Böylece 2025’te konutlardaki yıllık doğalgaz tüketimi bir önceki yıla göre yaklaşık yüzde 14’lük artışla ilk kez 20 milyar metreküp sınırını aşarak 21.5 milyar metreküpe ulaştı.

Abone başına gaz tüketimi nasıl seyretti?

Abone başı doğal gaz tüketimi, abone gruplarına göre farklı eğilimler gösteriyor. Geçen yıl konutlarda hane başı tüketim yüzde 7-8 artışla 990 metreküp oldu. Son 10 yıllık dönemde Türkiye geneli hane başı doğal gaz tüketimi 950 metreküpe civarında seyretti. Önceki yıllarda gördüğümüz 1000 m3 ve üzeri hane başı tüketimler hem yıl geneli sıcaklıkların uzun yıllar sıcaklıklar ortalamasına kıyasla artması hem de abonelerin tüketim alışkanlıklarını verimli yönde değiştirmesi ile ülke geneli hane başı tüketim 900-950 m3 aralığına yerleşti.

Elektrik üretimi amaçlı gaz tüketimi neden arttı?

Kuraklığın artması ve yaz döneminin oldukça sıcak geçmesi nedeniyle artan elektrik talebinin karşılanabilmesi için doğal gaz ile elektrik üreten santrallerin çalışma süreleri uzadı. Bu nedenle 2024 yılında 13.9 milyar metreküp olan doğalgaz çevrim santrallerinin toplam gaz tüketimi 2025 yılında 16-17 milyar metreküpe yükseldi. Geçtiğimiz yıl doğalgazda en düşük tüketim artışı, yüzde 5-6 ile sanayi abonelerinde gerçekleşti. 2025’te yılı sanayi sektörü doğal gaz tüketimi 14-15 milyar metreküp aralığında oluştu. 

Gaz tüketiminde coğrafi bölgelere göre dikkat çekici farklılıklar neler?

Yüksek nüfus ve sanayi yoğunluğu nedeniyle Marmara Bölgesi, hane başı ortalama gaz tüketiminin en fazla arttığı bölge oldu. Marmara illerinde 2025 yılındaki ortalama hane başı gaz tüketimi 2024 yılına oranla yaklaşık yüzde 18 arttı. Karadeniz ve özellikle son yıllarda büyükşehirlerden göçün fazla olduğu Ege Bölgesinde ise ortalama hane başı tüketim bir önceki yıla kıyasla yüzde 17 arttı. Geçtiğimiz yıl hane başı ortalama doğalgaz tüketiminin en az artış gösterdiği bölge ise Güneydoğu Anadolu oldu. Bir önceki yıla kıyasla bölgenin hane başı doğal gaz tüketimi yüzde 2-3 civarında arttı. Ancak son yıllarda dağıtım şirketlerinin yaptığı yoğun şebeke yatırımları ile yeni abonelerin sisteme dahil olması ile bu bölge de konut kaynaklı tüketimde istikrarlı bir artış olacağını öngörüyorum.

Mehmet KARA - ANKARA