Enerji Günlüğü - Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, 9 Nisan 2026 Perşembe günkü Resmî Gazete'nin 33 bin 219 sayılı nüshasında yayımlanarak resmen yürürlüğe girdi. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan çıkan ve sektörü yakından ilgilendiren bu yeni düzenleme, elektrik şebekesinin dengesini güvence altına alan yan hizmetlerin test ile belgelendirme süreçlerini tamamen yeniden şekillendiriyor. Mevzuatta hayata geçen bu güncellemeler, yan hizmet piyasasında faaliyet gösteren veya göstermeyi planlayan tüzel kişilerin yükümlülüklerini detaylandırırken, performans testlerindeki yetki dağılımını da baştan tanımlıyor.
TEST YETKİSİ VE BELGELENDİRME SÜREÇLERİ TEİAŞ'A GEÇİYOR
26 Kasım 2017 tarihli ve 30 bin 252 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan eski yönetmeliğin 4'üncü maddesinin 1'inci fıkrasındaki ilgili bendi tümüyle yürürlükten kalkarken, aynı fıkrada yer alan "Yetkilendirilmiş bağımsız firmalar" ibaresi "TEİAŞ" olarak güncellendi. Yönetmeliğin 7'nci maddesinin 2'nci fıkrasının (b) bendinde gerçekleşen revizyonla birlikte, yan hizmet sunacak tesislere yönelik performans testlerini yürütme yetkisi doğrudan Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi (TEİAŞ) bünyesine geçiyor. Yan hizmet anlaşmaları kapsamında faaliyet yürüten, tedarik süreci neticesinde bu hizmeti üstlenen, transfer yoluyla devralan veya bu alanda hizmet sunmak isteyen tüm tüzel kişiler, tesislerinin yan hizmet sağlama yeterliliğini artık TEİAŞ'ın yürüteceği performans testleriyle kanıtlamak zorunda. Tesislerin ilgili hizmeti sunma niteliği, sadece TEİAŞ yetkililerince onaylanan standart test raporu veya sertifikalar aracılığıyla belgelenecek.
BELGELERİN SUNULMASI VE YENİDEN DEĞERLENDİRME ŞARTLARI
Yan hizmet piyasası katılımcısı konumundaki tüzel kişiler, devrede bulunan yan hizmet birimleri için hazırlanan güncel yan hizmet raporlarını veya sertifikalarını ilgili kurum yönetimine sunmakla mükellef. Firmalar bu belgeleri, ilgili yan hizmet için yönetmelikte düzenlenen tedarik sürecinin belirtilen aşamalarında veya yan hizmet anlaşmasında yer alan şartlar çerçevesinde doğrudan TEİAŞ'a teslim edecek.
Sistem işletmecisi unvanını taşıyan TEİAŞ, yapacağı izleme ve kontroller neticesinde bir tesisin veya toplayıcının ilgili hizmeti anlaşmada belirtilen esaslar çerçevesinde sağlamadığını tespit ederse, doğrudan müdahale hakkını elinde bulunduruyor. Böyle bir eksiklik durumunda TEİAŞ, ilgili tesisin veya toplayıcının yan hizmet sertifikasının yahut test raporunun yenilenmesini anında talep edebilecek.
KURALLARA UYMAYAN TESİSLERİN MEVCUT BELGELERİ GEÇERSİZ SAYILACAK
TEİAŞ'ın yenileme talep etmesi halinde, tüzel kişinin ilgili yan hizmeti sunmaya ilişkin sertifikasını veya test raporunu yenilemesi zorunlu bir kural olarak mevzuatta kendisine yer buluyor. TEİAŞ'ın yan hizmet sertifikasının veya test raporunun yenilenmesine dair talebini ilettiği andan itibaren, tesisin elindeki ilgili test raporu veya sertifika anında geçersiz duruma düşüyor. Belgenin geçersiz sayılmasıyla birlikte, söz konusu tesisten ilgili yan hizmet alımı tamamen duruyor. Zorunlu yan hizmetlere katılan tesisler ise, belgelerinin geçersiz sayıldığı bu süreç içerisinde bile ilgili hizmetlere katılma yükümlülüklerini kesintisiz biçimde sürdürmek zorunda. Bu durumdaki zorunlu tesisler, yan hizmetlere dair yenilenmiş test sertifikalarını 60 gün içerisinde tamamlayarak TEİAŞ yönetimine teslim etme sorumluluğu taşıyor.
GÜNCELLEME TALEPLERİ VE PARAMETRE UYUM ZORUNLULUĞU
Yan hizmet sağlayan tüzel kişiler, ellerindeki yan hizmet sertifikasının veya test raporunun geçerlilik süresi dolmadan önce de sistemdeki performans testlerinin güncellenmesi talebiyle kuruma başvurabiliyor. Ancak firmaların kendi istekleriyle başlattığı bu güncelleme sonucunda ortaya çıkacak yeni ünite parametrelerinin, tesisin diğer yan hizmet testleri neticesinde elde ettiği ünite parametreleriyle tam bir uyum sergilemesi zorunluluk taşıyor. Parametreler arasında en ufak bir uyumsuzluk görülmesi durumunda TEİAŞ, o tesisin diğer yan hizmetlere ilişkin tüm sertifikalarının ve test raporlarının da baştan yenilenmesini isteme hakkını saklı tutuyor. Tüm bu yan hizmet sertifikaları ve test raporları, bütünüyle Elektrik Şebeke Yönetmeliği kapsamında yer alan performans testlerine dayanıyor. Yan hizmet sağlayacak birime ilişkin testler sonucunda belirlenen hizmet parametreleri, ilgili yan hizmet sertifikasında veya sekonder frekans kontrol performans test raporunda açık ve net biçimde gösterilecek.
YENİ LİSANS ALAN ÜRETİM TESİSLERİNE YENİ TEST YÜKÜMLÜLÜĞÜ
Mevzuata eklenen bir diğer kritik kural, üretim tesislerinin sorumluluklarını ve test takvimlerini yeniden çiziyor. Yan hizmet sağlayacak tüzel kişinin, testlerin TEİAŞ tarafından yürütülmesini sağlaması ve çıkan raporları kuruma sunması, kendi asli sorumluluğu kabul ediliyor. Bununla birlikte, 1 Ocak 2025 tarihinden sonra elektrik üretim lisansı alan tüm üretim tesisleri, şebeke güvenliği açısından kritik önem taşıyan sınırlı frekans hassasiyet modu hizmeti testini gerçekleştirmekle yükümlü tutuluyor. Elektrik üretim ekosistemine yeni katılan tüm oyuncular bu testi başarıyla geçerek raporlamak zorunda.
GEÇİŞ DÖNEMİ İÇİN 2026 YILI TAKVİMİ BELİRLENDİ
Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliğine 4'üncü maddeyle eklenen "Geçici Madde 12", tüm bu yetki devri ve test uygulamalarının sisteme entegrasyonu için belirli bir zaman çizelgesi sunuyor. Yan hizmet performans testlerinin tamamen gerçekleştirilmesi ve test sertifikaları ile raporların düzenlenmesi uygulaması, 1 Eylül 2026 tarihinden itibaren bizzat TEİAŞ tarafından yürütülecek. Mevcut dönemden bu tarihe kadar geçecek olan ara süreçte yürütülecek yan hizmet performans testlerinde ise sektörü rahatlatacak geçici bir uygulama devrede kalacak. Bu süreçteki yan hizmet testlerinde 1 TEİAŞ gözlemcisinin fiilen bulunması kaydıyla, testi yürütecek firmalardan herhangi bir akreditasyon şartı aranmayacak.