Enerji Günlüğü - Enerji piyasalarının sağlıklı işleyişini bozmaya yönelik girişimler, 14 Şubat 2026 tarihli yeni yönetmelikle cezalandırılıyor. Enerji Piyasalarında ve Çevresel Piyasalarda Şeffaflığa ve Piyasa Bozucu Davranışlara İlişkin Yönetmelik, "piyasa bozucu eylem" tanımını genişleterek bu fiillere yönelik uygulanacak yaptırım mekanizmasını netleştiriyor.
PİYASA BOZUCU EYLEMİN TANIMI
Yönetmelik uyarınca, enerji piyasalarında arz ve talebe ilişkin yanlış veya yanıltıcı sinyaller verilmesi, fiyatların yapay düzeyde tutulması piyasa bozucu eylem sayılıyor. Ayrıca, piyasa katılımcılarının ellerindeki kapasiteyi piyasa şartlarına aykırı şekilde kullanmamaları veya eksik bildirmeleri de bu kapsamda yer alıyor. İçsel bilgilere sahip kişilerin, bu bilgileri henüz kamuya açıklanmadan kullanarak piyasada avantaj sağlaması, yani içeriden öğrenenlerin ticareti de en ağır ihlaller arasında bulunuyor.
İDARİ PARA CEZALARI VE MALİ YÜKÜMLÜLÜKLER
Piyasa bozucu davranışta bulunduğu tespit edilen gerçek veya tüzel kişilere, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve ilgili mevzuat uyarınca yüksek tutarlı idari para cezaları uygulanıyor. Bu cezalar, ihlalin büyüklüğüne ve piyasada yarattığı zararın etkisine göre değişkenlik gösteriyor. Örneğin, piyasa işleyişini ciddi oranda zedeleyen bir ihlal durumunda katılımcıya 100 milyon TL seviyelerine kadar çıkabilen mali yaptırımlar öngörülüyor. Ayrıca, usulsüz elde edilen kazancın geri alınması ve sistemde oluşan zararın tazmini süreci de işletiliyor.
PİYASADAN MEN VE FAALİYET KISITLAMALARI
Mali yaptırımların ötesinde, piyasa düzenini sistematik olarak bozan katılımcılar için faaliyet kısıtlamaları devreye giriyor. Kurul, piyasa bozucu eylemin niteliğine göre ilgili tüzel kişinin piyasa faaliyetlerini belirli bir süreyle askıya alabiliyor. Bu süreçte katılımcının EPİAŞ bünyesindeki organize toptan satış piyasalarında işlem yapması engelleniyor. Tekerrür eden ihlallerde ise lisans iptaline kadar giden bir süreç yönetiliyor.
VERİ GİZLEME VE ŞEFFAFLIK İHLALİ
Şeffaflık platformu üzerinden paylaşılması zorunlu olan verilerin zamanında paylaşılmaması, eksik veya hatalı paylaşılması doğrudan yaptırım gerekçesi oluşturuyor. Piyasa işletmecisi olan EPİAŞ, bu tür veri ihlallerini anlık olarak raporlayarak yaptırım sürecini başlatıyor. Veri manipülasyonu yoluyla piyasayı yanıltan katılımcılar, idari tedbirlerin yanı sıra adli süreçlerle de karşı karşıya kalabiliyor.