Enerji Günlüğü - Lityum demir fosfat (LFP) batarya hücrelerinin ithalatını doğrudan etkileyen iki düzenleme eş zamanlı yürürlüğe girdi. Cumhurbaşkanı kararıyla 8507.60.00.00.21 GTİP kodu altındaki, gerilimi 4,9 voltu geçmeyen LFP hücrelerinde uygulanan yüzde 30'luk ilave gümrük vergisi 31 Aralık 2026 tarihine kadar sıfırlandı. Paralel yürürlüğe giren tebliğ ise aynı ürün grubunda birim gümrük kıymet eşikleri ve gözetim belgesi zorunluluğu getirdi.
VERGİ SIFIRLANDI, GÖZETİM MEKANİZMASI DEVREDE
İlave gümrük vergisi Mayıs 2025'te gündeme gelmişti. 30 Mayıs 2025 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar ile LFP hücrelerindeki vergi muafiyeti kaldırılmış, yüzde 30'luk ilave gümrük vergisi uygulamasına başlanmıştı. 11 Temmuz 2026 tarihli kararla bu vergi, yaklaşık 14 ay sonra yeniden sıfırlandı.
Eş zamanlı tebliğ ise LFP bataryaları gerilim düzeylerine göre iki kategoriye ayırdı. Gerilimi 4,9 volt ile 400 volt arasında kalan bataryalar için birim gümrük kıymeti 12 ABD doları/kg olarak belirlendi; 400 voltu aşan batarya kategorisinde bu eşik 15 ABD doları/kg'a yükseltildi. Bu eşiklerin altında gerçekleşecek ithalatlar gözetim belgesi zorunluluğuna tabi tutuluyor. Düzenleme 31 Aralık 2026 tarihine kadar geçerli.
ENERJİ DEPOLAMA PROJELERİNE DOĞRUDAN ETKİ
Şebeke ölçekli enerji depolama sistemleri (BESS) ve ticari enerji depolama projelerinde kullanılan batarya paketleri çoğunlukla yüksek gerilimli LFP hücreler üzerinden yapılandırılıyor. Bu nedenle düzenleme yalnızca hücre bazlı ithalat maliyetini değil, batarya modülü ve sistem maliyetlerini de dolaylı biçimde kapsıyor. Özellikle yüksek gerilimli sistemlerde 15 dolar/kg kıymet eşiği altında kalan ithalatlar gözetim belgesi zorunluluğuyla karşılaşacak. Bu idari adım proje finansmanı, sözleşme takvimleri ve devreye alma planları üzerinde belirleyici etki yapabiliyor.
Türkiye'de EPDK'nın Kasım 2022'de yürürlüğe koyduğu depolamalı ön lisans düzenlemesinin ardından ön lisanslı batarya proje stoğu 33,1 gigavata ulaştı; bu rakam AB ülkelerinin büyük bölümünü geride bırakıyor. Ulusal Enerji Planı 2035 yılına kadar 7,5 gigavat kurulu BESS kapasitesi hedefliyor. Vergi muafiyetinin bu denli büyük bir proje stoğuyla eş zamanlı gelmesi, hücre tedarikinde maliyet ve süre baskısı altındaki projeleri doğrudan etkiliyor.
Türkiye'de hücre düzeyinde LFP üretimi yapan firma sayısı sınırlı. Batarya paketleme ve batarya yönetim sistemi geliştiren yaklaşık 100 firma faaliyette bulunmasına karşın hücre üretim kapasitesi mevcut talebin küçük bir bölümünü karşılıyor.PİLDER'in öngörüsüne göre depolamalı enerji lisansları ve elektrikli araç üretiminin ivmelenmesiyle batarya talebi 2030'a kadar 10 milyar doları aşabilir. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ise 2030 hedefini 80 gigavatsaat üretim kapasitesi olarak belirlemiş durumda.