Enerji Günlüğü - ABD'nin South Dakota eyaletinde 29 Haziran sabahı yaşanan şiddetli fırtına, ülkenin rüzgar enerjisi altyapısına son yıllardaki en ağır darbelerden birini indirdi.
Hyde County'de, Highmore kasabası yakınlarındaki National Weather Service istasyonu sabah 06.25'te 131 mil/saatlik (211 km/s) rüzgar gustu ölçtü.
Meteorolog Matthew Cappucci'nin Washington Post için yazdığına göre bu değer, ABD'de tornado kaynaklı olmayan bir fırtınada 1983'ten bu yana doğrudan ölçülen en yüksek gust olabilir; South Dakota tarihinde ise ikinci en yüksek rüzgar hızı olarak kayda geçti.
Fırtına, bölgedeki 250 megavatlık Triple H Rüzgâr Santrali'ni doğrudan vurdu. Fransız enerji şirketi ENGIE North America'nın işlettiği ve 2020'den bu yana faaliyette olan santralde, GE üretimi 2,72 megavatlık 92 türbin bulunuyor. Fırtınada 92 türbinden 20'si devrilirken, bazı türbin kule gövdeleri ikiye katlandı. Kimi türbinlerde kanatlar koptu. Türbin enkazları kilometrelerce alana yayıldı. Can kaybının yaşanmadığı olay sonrası hasar gören türbinlerin çoğunluğu onarılamaz hale geldi. Fırtına yüzünden bölgedeki elektrik direkleri de hasar görürken, 12 bin haneye hizmet veren şebeke kesintiye uğradı.
TÜRBİN MALİYETİ VE SEKTÖRÜN TASARIM SINIRLARI
Uzmanlara göre karasal rüzgar türbinlerinin değişim maliyeti birim başına 2-5 milyon dolar arasında değişebiliyor. Bu rakam dikkate alındığında, Dakota'daki fırtınanın, üretim kaybı hariç rüzgâr santraline verdiği zararın telafisi için, 50-100 milyon dolar arasında kaynağa ihtiyaç duyulacağı hesaplanıyor.
Türbinler, Uluslararası Elektroteknik Komisyonu'nun (IEC) 61400 standardı kapsamında, kurulacakları bölgenin 50 yıllık tekrarlanma periyoduna sahip ekstrem rüzgar koşullarına göre tasarlanıyor. Düşük rüzgar sınıfları için sertifikalandırılan türbinler, Highmore'da ölçülen 131 mil/saatlik değerin altında kalabiliyor. Olay, düz çizgisel fırtınaların (straight-line wind, mikroburst) türbin tasarımında tornado kadar sistematik ele alınmadığı eleştirisini yeniden canlandırdı.
TÜRKİYE İÇİN RİSK TABLOSU
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) verilerine göre Türkiye'de işletmedeki rüzgâr enerji santrali (RES) sayısı, bugün (5 Temmuz 2026) itibariyle 533 adet. Avrupa'nın en büyük rüzgâr enerjisi pazarlarından biri durumundaki Türkiye de, iklim değişkiliğinin etkisiyle artan doğal afetlerin arttığı bir ülke.
ABD'de yaşanan rüzgâr santrali hasarına benzer olayların Türkiye'de de yaşanması ihtimali, sektördeki aktörlerin dikkate alması gereken bir beklenti olarak ifade ediliyor. Türkiye'de Ege ve Marmara kıyılarında kış aylarında etkili olan lodos ve poyraz fırtınaları, bazı yıllarda saatte 100-120 kilometreyi aşabiliyor. Karadeniz kıyı şeridinde de kısa süreli şiddetli fırtınalar düzenli olarak kayıtlara giriyor.