Enerji Günlüğü - Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), World Energy Outlook 2026 raporuna göre, Hürmüz Boğazı krizi, küresel enerji sisteminde kalıcı izler bırakacak ve ülkelerin politika tercihlerini kökten değiştirecek.
“Hürmüz krizi sisteme büyük bir şok yaşattı. Enerji sektörü ve küresel ekonomi önemli bir direnç göstermiş olsa da kriz ne kadar uzun sürerse etkileri de o kadar derinleşecek. Ve enerji dünyasının kriz öncesi haline döneceği inandırıcı hiçbir yol görmüyorum,” diyen IEA İcra Direktörü Fatih Birol, ülkelerin daha fazla enerji güvenliği peşinde koşarken bir bağımlılığı başka biriyle değiştirmekten kaçınmaları gerektiğini söyledi. Birol, “Ancak gelecek için cesaret verici olan, enerji güvenliği ile enerji dönüşümlerinin hiç bu kadar yakın hizalanmamış olmasıdır” ifadelerini kullandı.
PETROL İHRACATINDA ORTA DOĞU LİDERLİĞİNİ KORUYACAK
Rapora göre kriz ne kadar uzun sürerse etkileri o kadar derinleşecek; enerji güvenliği ve uygun fiyatlılık karar alma süreçlerinin merkezine yerleşecek.
Rapora göre, Hürmüz Boğazı’ndan deniz taşımacılığına yönelik önemli risklerin uzadığı bir senaryoda, yeni bypass boru hatlarına yatırım, alternatif arz kaynakları ve ithalatçıların talebi ikame etmeye yönelik önlemleri, Boğaz’dan geçen petrol akış ihtiyacını kriz öncesi günde 20 milyon varilden 2030’da 8,5 milyon varile ve 2035’e kadar 2 milyon varilin altına düşürebilir. Ancak bu uç senaryoda bile Orta Doğu, uluslararası piyasalara petrol ihracatında dünyanın en büyük ihracatçısı olmaya devam edecek.
ENERJİ GÜVENLİĞİ VE UYGUN FİYATLILIK ORTAK YÖNELİM
Rapora göre krize verilen ulusal yanıtlar farklılık gösterse de ülkeler arzı, ticaret rotalarını, yakıt bileşimlerini ve teknoloji tedarik zincirlerini çeşitlendirmeye, yerli kaynaklara daha fazla yönelmeye ve elektrifikasyonu hızlandırmaya odaklanıyor. Bu eğilimlerin en büyük kazananları güneş enerjisi, nükleer güç ve enerji verimliliği olacak. Asya’da ise kömürün daha uzun süre kullanılma olasılığı artıyor.
BİNA SOĞUTMADA ENERJİ İHTİYACI ISITMAYI GEÇTİ
Raporda dikkat çekici bir dönüm noktasına da işaret ediliyor: Küresel ısınma nedeniyle binaları soğutmak için gereken enerji ihtiyacı, tarihte ilk kez ısıtma ihtiyacını geride bıraktı.
ELEKTRİFİKASYON HIZLANIYOR
Aynı zamanda mevcut kriz, ekonomide elektriğin daha fazla kullanılmasına yönelik kaymayı hızlandırıyor. Elektrik talebi ise 2019’dan bu yana genel enerji talebinin iki katı hızla büyüyor ve 2035’e kadar nihai enerji tüketimindeki payının %30’a yaklaşması bekleniyor.
ENERJİ ERİŞİMİ KAZANIMLARI YAVAŞLAYABİLİR
Kriz aynı zamanda gelişmekte olan ülkelerde enerji erişimi kazanımlarını yavaşlatma riski taşıyor. Elektriğe ve temiz pişirmeye erişim 2025’te hızlandı, ancak 2026’daki yüksek yakıt fiyatları ve arz sıkıntıları daha fazla kazanımı yavaşlatma riski taşıyor.
Kriz küresel düzeyde düşük emisyonlu enerji teknolojilerinin benimsenmesini hızlandırması muhtemel olsa da, mevcut veya açıklanmış politikalara dayalı yörüngeler ile 1,5 °C’ye uyumlu bir yol arasında hâlâ büyük bir boşluk bulunuyor.








