Enerji Günlüğü - Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı (IRENA), COP31 Dönem Başkanlığı (Türkiye) ve Küresel Yenilenebilir Enerji İttifakı (GRA) tarafından New York İklim Haftası sırasında yayımlanan bu rapor, COP28'de kabul edilen BAE Mutabakatı kapsamındaki dönüm noktası niteliğindeki enerji hedeflerine yönelik kaydedilen ilerlemeyi değerlendirdi.
Raporda 2025 yılı sonunda kurulmuş toplam 5,15 teravatlık (TW) yenilenebilir enerji kapasitesiyle dünyanın, küresel düzeyde mutabık kalınan yenilenebilir enerji hedefini yakalama yolunda aradaki farkı hâlâ kapatabileceği; ancak çok daha hızlı hareket etmesi gerektiği vurgulandı.
KURULU KAPASİTE İKİ KATINA ÇIKMALI
Bununla birlikte, yenilenebilir enerji kapasitesini 2030 yılına kadar üç katına çıkararak 11,2 TW seviyesine ulaştırma yönündeki küresel hedefi tutturmak için, kurulu kapasitenin bugünkü seviyelerin iki katından fazlasına çıkarılması gerekiyor.
2025 yılında rekor düzeyde 693 gigavatlık (GW) yeni yenilenebilir enerji kapasitesi eklenmiş olmasına rağmen, 2026 ile 2030 yılları arasında yıllık büyüme hızının ortalama 1.200 GW seviyesine yükselmesi gerekiyor.
ENERJİ YOĞUNLUĞU HEDEFİN YARISI
BAE Mutabakatı'nın hayata geçirilmesi: 2030 yılına kadar yenilenebilir enerji kapasitesinin üç katına çıkarılması ve enerji verimliliğinin iki katına yükseltilmesi hedeflerine yönelik ilerlemenin izlenmesi, 2025 yılında enerji yoğunluğunun yaklaşık %2 oranında iyileştiğini; bunun ise BAE Mutabakatı'ndaki enerji tasarrufu hedefini yakalamak için gereken %4'lük oranın oldukça altında kaldığını gösteriyor.
DAHA CESUR ADIMLAR ATMA ÇAĞRISI
Rapor, yatırım, şebeke ve elektrifikasyonda süregelen darboğazların yanı sıra kaydedilen ilerlemeyi ve fırsatları vurgulayarak, politika yapıcıları Antalya’da düzenlenecek BM İklim Konferansı COP31 öncesinde daha cesur adımlar atmaya çağırıyor. Rapor; şebeke yatırımlarının yıllık yaklaşık 1 trilyon dolara çıkarılmasını, depolama ve esnekliğin artırılmasını, güneş-rüzgar-depolama kombinasyonuyla 7/24 yenilenebilir üretimin güçlendirilmesini ve yapay zekânın kullanılmasını öneriyor.
“ELEKTRİFİKASYON GÜNDEMİMİZİN MERKEZİNDE”
COP31 Başkan Adayı Murat Kurum rapora ilişkin yaptığı açıklamada, “Bu rapor, ileriye dönük bir geçiş sürecinin yaşandığını ancak bu sürecin dengesiz bir seyir izlediğini gösteriyor. COP31 Başkanlığı olarak elektrifikasyonu gündemimizin merkezine yerleştiriyoruz; zira elektrifikasyon verimliliği artırıyor, değişken enerji piyasalarına olan bağımlılığımızı azaltıyor ve üzerinde mutabık kaldığımız iklim hedeflerine ulaşmamız için hayati önem taşıyor. Antalya’da dünyayı, bilime dayalı yeni bir hedef etrafında birleştireceğiz: 2035 yılına kadar nihai enerji tüketiminin %35’inin elektrikle karşılanması. Bu hedefe ulaşmak; dayanıklı şebekeler ve finansmanla desteklenen bir yaklaşımla binalar, ulaşım ve sanayi alanlarına acilen odaklanmayı gerektirecektir. Tüm paydaşları bu hedefi benimsemeye ve çözümlerini Antalya’ya taşımaya davet ediyorum” dedi.