Bugün (3 Ocak 2026) öğle saatlerine doğru, uluslararası haber ajansları ile önde gelen haber televizyonları başta olmak üzere tüm medya organları, Venezuela’da patlama sesleri duyulduğunu haber vermeye başladı. Daha sonra Venezuela Lideri Nikolas Maduro’nun ülke dışına kaçarken yakalandığı yönünde haberler de geldi ama bu konuda durum henüz netleşmiş değil.
Başkent Caracas’taki patlamaların, ABD Başkanı Donald Trump’ın Venezuela’ya askeri saldırı tehditlerinin ardından gelmesi, hemen akla bir Amerikan saldırısını getirdi. Nitekim CBC News’in Beyaz Saray muhabiri Jennifer Jacobs, sosyal medya hesabı üzerinden “Başkan Trump Venezuela içindeki hedeflere yönelik saldırı emri verdi” notunu paylaştı. Venezuela hükümetinden gelen ilk açıklamalarda da “ABD saldırısı” nitelendirmesi yapıldı.
Aslında Donald Trump bir süredir, Venezuela yönetimini uyuşturucu çetelerini desteklemek ve ABD’ye uyuşturucu sokmakla suçluyordu. Bu suçlamalar sürerken Amerikan donanması da Venezuela açıklarındaki bazı deniz araçlarını hedef alan saldırılar gerçekleştiriyordu. Söz konusu saldırılarda onlarca deniz taşıtının batırıldığı, yüzden fazla kişinin hayatını kaybettiği söyleniyordu.
İNANDIRICILIKTAN UZAK GEREKÇE
Ancak tüm dünya da biliyor ki, Venezuela’ya yönelik ABD baskısının nedeni uyuşturucu ticareti falan değil. Bu argüman, Beyaz Saray’ın Caracas Yönetimi’ne yönelik saldırılara meşruiyet kazandırmak için uydurduğu bir propaganda malzemesinden ibaret. Uzun yıllardır Rusya’yı doğalgazını ve petrolünü istediği gibi satamaz hale getirmekle uğraşan ABD bu konuda ciddi yol kat etmişti. Rusya Suriye’den çekilmiş ama Ukrayna’da bir nebze de olsa nefes almıştı. Ancak Batı’ya akamayan Rus gazı ve petrolü Doğu’ya yönelince, bu kez Ukrayna güçleri başta olmak üzere Karadeniz’deki sivil enerji gemilerine yönelik saldırılar başlamıştı.
BU SALDIRILAR ÇİN’E YÖNELİK
ABD şimdi ise dünyanın önde gelen petrol tedarikçisi Venezuela’yı kuşatıp, Çin’in ucuz enerji tedarik yollarını tıkamaya yönelmiş görünüyor. ABD’nin hava saldırısından yalnızca birkaç saat önce Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro, Miraflores Sarayı’nda üst düzey bir Çin heyetini kabul etmişti. Toplantı Venezuela devlet kanalı tarafından yayınlanmış, ekonomik ve siyasi ittifakı ele alan 600’den fazla ikili anlaşma gözden geçirilmişti. Ziyaret, Çin’in Venezuela’yı “Latin Amerika’daki temel siyasi müttefiki olarak gördüğü şeklinde yorumlanmıştı.
Aslında uluslararası enerji piyasalarında yaşanan gelişmeler, dünyadaki önde gelen aktörlerin mücadelesinin bir yansıması. Buna fiyatlar da dahil. Venezuela’ya yönelik bu saldırıları, OPEC+ ülkelerinin üretim arttırma-azaltma yoluyla petrol fiyatlarını şekillendirme çabalarının askeri/polisiye bir versiyonu olarak nitelendirmek mümkün.
Bu arada Pekin yönetimi, Çin-Venezuela anlaşması kapsamındaki yatırımların karşılığını Caracas’tan dolar ya da geçerli bir başka batı para birimi ile değil de ham petrol alarak tahsil edecek. Bu da, ABD para birimi doların by pass edilmesi anlamına geliyor. İlgili anlaşma maddesi de Washington’ı rahatsız eden önemli faktörlerden biri olarak değerlendiriliyor.
Özetle, Caracas’ta yaşananları bir ABD-Venezuela ya da Trump-Maduro savaşı değil, Çin-ABD savaşı diye nitelendirmek yanlış olmaz. Çünkü gelecek nadir elementler ile enerji kaynakları üzerinde kimlerin ne tür bir kontrol gücüne sahip olacaklarına bağlı olarak şekillenecek. Kritik mineraller konusunda Çin karşısında sıkışmış durumdaki Batı Bloku, şimdi ABD’nin enerji hamlesiyle yeni bir denge oluşturma çabası içinde denilebilir.
Görünen o ki, dünyadaki enerji ve maden savaşlarının ateşi, Ortadoğu ve Ukrayna’dan sonra Latina Amerika’yı da yakmaya başladı. Ve maalesef bunlar daha başlangıç gibi görünüyor. Bazılarının beklediği gibi, Venezuela’daki savaş daha fazla kan akmadan yönetim değişikliği ile atlatılırsa Batı Bloku bu alandaki hedefleri doğrultusunda ABD öncülüğünde ciddi bir mevzi kazanmış olacak.