Enerji Günlüğü - Küresel gerilimler fosil yakıtlarla ilgili arz güvenliğini tehdit ediyor. Dünya genelinde yenilenebilir enerjiye ilgili artırıyor.
Enerjisinin yüzde 60’ını yenilenebilir kaynaklardan elde eden Türkiye’de de yenilenebilir enerji yatırımları hız kesmeden artıyor. Bu yatırımların önemli bir bölümü rüzgar alanında yapılıyor. Rüzgarın güçlü olduğu Ege Bölgesi’nde başlayan türbin yatırımları, YEKA programlarının da etkisiyle İç Anadolu’nun dağlarına kadar yayıldı. Bu yatırımlardan biri de Borusan EnBW Enerji’ye ait Pelit RES.
Sivas’ta 2300 metre rakımlı alanda kurulu 80 MW gücündeki santral, 2025 yılında devreye alınarak elektrik üretmeye başladı. Santralin bulunduğu bölge, yüksek rakımın da etkisiyle kış şartlarının zorlu yaşandığı bir alan. Bu nedenle Ege kıyısındaki santrallerden çok daha farklı çalışma koşulları ve iş güvenliği tedbirleri gerektiriyor. Borusan EnBW Enerji Santrallerden Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Evren Aktaş, ağır kış şartları ile yüksek rakımın getirdiği lojistik ve operasyonel zorlukları Enerji Günlüğü’ne anlattı.
Pelit RES’te çalışmanın, Batı Anadolu’daki alıştığımız santrallerden ne gibi farkları var?
Evren Aktaş: Batı Anadolu’daki projelerimizin aksine, Sivas’ta çok çetin kış şartları ve yüksek rakımla mücadele etmek durumundayız. Bu doğrultuda iş güvenliği önlemlerimizi oldukça genişlettik ve tahkim ettik. Bizim için bu süreçteki en kritik unsur yedekli iletişim altyapısıdır. Sahada kesintisiz haberleşmeyi güvence altına almak adına santralde baz istasyonu, telsiz röle altyapısı, uydu telefonu ve sabit telefon hatlarını bir arada bulunduruyoruz.
Bunun yanı sıra tesisimizde donmaya ve ağır kış koşullarına karşı korunaklı klima tesisatları, elektrikli ısıtıcılar ve dizel ısıtıcılardan oluşan yedekli bir ısıtma altyapısı mevcut. Sadece personeli değil, tesis içindeki içme suyu ve yakıt tanklarının ısıtma sistemlerini de bu koruma kapsamına aldık.
Başka nasıl tedbirler alındı?
Hava muhalefeti sebebiyle personelin gidiş geliş riskini tamamen ortadan kaldırmak amacıyla, kötü hava şartlarında ihtiyaca göre geçilebilecek özel bir vardiya düzeni geliştirdik. Tesisimizde, olası bir ağır fırtına veya tipide birkaç gün boyunca mahsur kalabilecek personelimiz için fazlasıyla yetecek yiyecek ve içecek stokunu sürekli hazır tutuyoruz.
Kötü havalarda santrale nasıl ulaşım sağlanıyor?
Kamu yolundan santral sahası yollarına girişten itibaren, türbinlere gerektiğinde müdahale için gidiş gelişlerde kullanılabilecek, yoğun kar örtüsünde hareket kabiliyetine sahip özel bir personel taşıma aracı satın aldık. Paletli ve kabinli olan bu makineyi kış boyunca çok da etkin bir şekilde kullandık. Bu taşıma aracının içerisinde bile; yolda, tipide mahsur kalınması ihtimaline karşı yeterince yiyecek, su ve ağır kış şartlarına yönelik Kişisel Koruyucu Donanımlar yer alıyor. Ayrıca bu personel taşıyıcının tipide yolunu kaybetmemesi için GPS destekli özel yol haritaları kullanıyoruz. Saha yollarındaki riskli noktalara bariyerler yerleştirdik ve kar direkleri diktik.
Tabii tüm bu süreçte İl Özel İdareleri ve Karayolları ile acil durum müdahale olanaklarını sürekli görüşerek entegre bir acil durum koordinasyon planı dahilinde hareket ediyoruz.
Çok soğukta türbinlerin çalışmaya devam etmesini nasıl sağlıyorsunuz?
Böyle yüksek bir rakımda ve dondurucu soğuklarda türbinlerin durma riskini minimize etmek en büyük önceliğimizdi. Bu riski azaltmak adına Pelit RES'te kullandığımız türbinlerin tamamını kanat anti-icing (buzlanma önleyici) sistemine sahip modellerden seçtik.
Ayrıca teknolojik donanım olarak "cold climate" (soğuk iklim) opsiyonlu türbinler kullandık. Bu opsiyon sayesinde türbinlerin içerisinde yer alan kritik komponentler, yağ sistemleri ve elektrik panoları özel ısıtıcılarla donatılmıştır. Bu sayede donmaya karşı en üst düzeyde önlem alarak üretimin kesintisiz devam etmesini sağlıyoruz.
Mehmet DAYIOĞLU - ENERJİ GÜNLÜĞÜ