Enerji Günlüğü - EMO, yazın artan orman yangınlarını önlemek için elektrik dağıtım şebekesinin derhal kamulaştırılmasını, uzman teknik personelin işbaşına getirilmesini, teknoloji odaklı yatırımlarla enerji altyapısının merkezi bir planlama ve kamusal anlayışla yeniden yapılandırılmasını önerdi.
Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) 6 Mayıs 2026 tarihinde, yaz mevsimi öncesinde yetkilileri ve kamuoyunu uyaran `Şebekedeki İhmal Yakıyor!` başlıklı bir basın açıklaması yayımladı. Açıklama, son yıllarda yaşanan büyük orman yangınlarının önemli bir bölümünün elektrik şebekesindeki teknik ihmallerden kaynaklandığını vurgulayarak 2024`te Diyarbakır`ın Çınar ilçesinde 17 kişinin hayatını kaybettiği faciayı ve diğer şebeke kaynaklık orman yangınlarını hatırlattı.
Açıklamada, “Elektrik iletim ve dağıtım hatları; özellikle rüzgârlı havalarda iletkenlerin birbirine teması, bakımsız trafoların patlaması veya ekonomik ömrünü tamamlamış direklerin devrilmesi gibi nedenlerle orman yangınlarının en kritik faktörlerinden biri haline gelmiştir. Altyapıdaki bu eskime ve yetersiz denetimler yangın riskini doğrudan tetiklemektedir” denildi.
ACİL ÇAĞRI
2026 yazına girdiğimiz bu kritik günlerde, gerekli önlemlerin alınmaması durumunda aynı risklerin kapıda olduğu konusunda kamuoyunu ve yetkilileri uyaran EMO, elektrik şebekesi kaynaklı orman yangınlarının artık bir son bulması için bir an önce somut önlemlerin alınması noktasında ilgili tüm kurum ve kuruluşlara acil çağrıda bulundu.
TEKNİK ÇÖZÜM ÖNERİLERİ
Açıklamada elektrik dağıtım hatlarının bakımsızlığına, eskiyen altyapıya ve yetersiz denetime dikkat çekilerek, yangın riskini azaltmaya yönelik çeşitli teknik çözüm önerileri de sunuldu.
Açıklamada, “Elektrik dağıtım şirketleri, ormanlık alanlardan geçen enerji nakil hatlarını yaz mevsimi öncesinde ve periyodik aralıklarla titizlikle denetlemelidir. Bu kapsamda; iletkenler üzerindeki standart dışı veya gevşek bağlantılar ile işlevini yitirmiş izolatörler süratle yenilenmeli; seçicilik ve kapasite açısından uygun olmayan yüksek gerilim (YG) sigortaları teknik kriterlere uygun hale getirilmelidir. Ayrıca, sistemin can ve mal güvenliği açısından kritik önemdeki topraklama tesisatının işlerliği ve yönetmeliklere uygunluğu ölçülmeli, elektriksel koruma testleri yapılmalıdır. Ulaşılması zor bölgelerde hata tespiti ve giderilmesinde insansız hava araçlarının (İHA) kullanılması sağlanmalıdır” denildi.
"GÜZERGAH TEMİZLİĞİ YAPILMALI"
EMO ayrıca yangın riskini azaltmak için elektrik direklerinin zemin çevresinin yanıcı materyallerden arındırılması ve hat boyunca temiz bir koridor oluşturulması gerektiğini kaydederek, “Orman Genel Müdürlüğü, enerji nakil hatları altındaki ve yakınındaki ağaçların periyodik budama işlemlerini yakından takip etmeli; dalların iletkenlere temas etme ihtimalini ortadan kaldırmalıdır. Sorumlu kurumlar tarafından, ormanlık bölgelerdeki elektrik tesisleri için kapsamlı "Elektriksel Ark" ve "Yangın Riski" analizleri yapılmalıdır. Bu analizlerden elde edilen veriler ışığında, tesislerin tasarım ve uygulama aşamalarında izoleli kablo kullanımı ve kıvılcım tutucu sistemler gibi yangın önleyici mühendislik çözümleri hayata geçirilmelidir” ifadelerini kullandı.
“ELEKTRİK DAĞITIM ŞEBEKESİ DERHAL KAMULAŞTIRILMALI"
Özelleştirme sonrası kâr odaklı işletme modelinin de eleştirildiği açıklamada mevcut tablonun sürdürülemez olduğu belirtilerek elektrik dağıtım altyapısının kamulaştırılması ve merkezi bir planlama anlayışıyla yeniden yapılandırılması çağrısında bulunuldu.
Açıklamada, “Yazın kavurucu sıcaklarda yangınlara, kışın ise kar yağışıyla birlikte yaygın elektrik kesintilerine ve trajik can kayıplarına yol açan bu yıpratıcı sarmaldan çıkışın tek yolu, enerjinin yeniden temel bir "kamusal hizmet" olarak ele alınmasıdır. Bu kronik ihmaller zincirini kırmanın kesin çözümü; elektrik dağıtım şebekesinin derhal kamulaştırılması, uzman teknik personelin işbaşına getirilmesi, teknoloji odaklı yatırımlarla enerji altyapısının merkezi bir planlama ve kamusal anlayışla yeniden yapılandırılmasıdır” denildi.