Enerji Günlüğü - Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları T.A.Ş. ile İskenderun Demir ve Çelik A.Ş., 31 Aralık 2025 tarihinde sona eren yıla ait Entegre Faaliyet Raporu'nu yatırımcıların ve kamuoyunun bilgisine sundu. Çelik sektöründe yeşil dönüşümün temel alındığı belge, sıfır emisyon hedeflerinden yenilenebilir enerji yatırımlarına, kapasite artışlarından atık yönetimi politikalarına kadar birçok konuyu ayrıntılı biçimde inceliyor.
KARBONSUZLAŞMA İÇİN 3 MİLYAR 200 MİLYON DOLARLIK BÜTÇE
Entegre raporda dikkat çeken konu başlıklarının başında, şirketlerin karbon ayak izini silmeye yönelik hazırladığı net sıfır emisyon yol haritası bulunuyor. Açıklanan planlama doğrultusunda, 2030 yılı sonuna kadar tesislerin karbonsuzlaşma süreçleri için toplam 3 milyar 200 milyon dolar bütçe kullanılacak. Bu yatırımın yüzde 70 ile yüzde 80 arasındaki kısmının dış finansman, çevresel, sosyal ve yönetişim bağlantılı sendikasyon kredileri ile eurobond ihraçlarından karşılanması planlanıyor. Takvime göre, 2022 yılı baz alınarak ton başına düşen karbon emisyon miktarının 2030 yılına kadar yüzde 25, 2040 yılına kadar ise yüzde 40 oranında azaltılması hedefleniyor. 2050 yılında ise tüm üretim süreçlerinde net sıfır emisyona ulaşılması öngörülüyor.
YENİLENEBİLİR ENERJİ VE HİDROJEN ENJEKSİYONU
Enerji yoğun bir sektör olan demir çelik üretiminde, dışa bağımlılığı azaltmak ve yeşil enerjiye geçişi hızlandırmak amacıyla yenilenebilir enerji projelerine hız veriliyor. Rapor verilerine göre, şirketlerin elektrik tüketiminde kendi kendine yetebilen bir yapıya kavuşması stratejisi çerçevesinde 1000 megavat kapasiteli güneş enerjisi santrali yatırım süreçleri sürüyor. Klasik üretim yöntemlerinin çevresel etkilerini asgari düzeye indirmek için teknolojik dönüşüm projeleri hayata geçiriliyor. Bu kapsamda, birinci yüksek fırına yönelik hidrojen enjeksiyon testleri tamamlandı. Aynı zamanda, kömür tüketimini ikame etmesi planlanan, yıllık 7 bin ton kapasiteli biyokömür pilot piroliz tesisi devreye alındı. Söz konusu adımlar ile üretimde kullanılan fosil yakıt oranının yıllar içinde düşürülmesi planlanıyor.
YÜZDE 40'IN ÜZERİNDE ENERJİ VERİMLİLİĞİ
Sürdürülebilirlik ilkeleri çerçevesinde uygulanan enerji verimliliği ve döngüsel ekonomi modelleri raporda sayısal verilerle açıklanıyor. Tesislerde yürütülen modernizasyon çalışmaları sayesinde geçmiş dönemlerden itibaren Ereğli tesislerinde yüzde 42, İskenderun tesislerinde ise yüzde 40 oranında enerji tasarrufu sağlandığı belirtiliyor. Yalnızca enerji verimliliği odaklı projeler aracılığıyla, üretim esnasında atmosfere salınan karbondioksit miktarında 285 bin tonluk bir düşüş sağlandı. Döngüsel ekonomi kapsamında atık yönetimi politikaları standartlara uygun biçimde sürdürülüyor. Tesislerde açığa çıkan yaklaşık 1 milyon 400 bin ton atığın yüzde 85 seviyesindeki kısmı, şirket içi geri dönüşüm ünitelerinde ve şirket dışı endüstriyel satış ağlarında değerlendirilerek tekrar ekonomiye kazandırıldı. 8 milyon 898 bin 590 kilogram ağırlığındaki tehlikeli atıkların ise yüzde 53 oranındaki bölümü lisanslı bertaraf tesislerine gönderilerek güvenli bir biçimde doğadan uzaklaştırıldı.
KAPASİTE KULLANIMI VE ÜRETİM VERİLERİ
İskenderun tesislerinde gerçekleştirilen kapasite artışı ve modernizasyon projelerinin sonuçları raporda yer alan temel operasyonel veriler arasında bulunuyor. İkinci kademe tevsiat yatırımlarının tamamlanması neticesinde, tesisin ham çelik kapasitesi yıllık 1 milyon 700 bin ton düzeyine yükseldi. Dördüncü yüksek fırının faaliyete geçmesi ve bağlı projelerin sonuçlanmasıyla birlikte İskenderun'daki toplam kapasite 2 milyon ton sınırını aştı. Üretim dağılımına bakıldığında, şirketlerin nihai mamul üretim miktarının yassı ürünlerde 6 milyon 700 bin ton, uzun ürünlerde ise 652 bin ton seviyesinde gerçekleştiği bildiriliyor. Toplam nihai mamul üretimi 7 milyon 352 bin ton olarak rapora yansıdı. OYAK Maden Metalürji Grubu'nun 2016 yılından günümüze kadar çelik üretim kapasitesini korumak ve yeşil dönüşümü sağlamak amacıyla tahsis ettiği toplam yatırım harcamasının 4 milyar 500 milyon doları bulduğu belirtiliyor. Bahsi geçen tutarın 3 milyar 400 milyon dolarlık bölümü son dört yıllık zaman diliminde yatırıma dönüştürüldü.
AR-GE FAALİYETLERİ VE İHRACAT PAZARLARINA UYUM
Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması gibi uluslararası ticaret kurallarına uyum sağlamak, raporun stratejik başlıklarından bir diğerini oluşturuyor. İhracat pazarlarındaki rekabet gücünü korumayı hedefleyen şirketler, yeni nesil çelik kaliteleri geliştirmek amacıyla araştırma ve geliştirme bütçelerini artırıyor. Otomotiv, yenilenebilir enerji ekipmanları, beyaz eşya ve inşaat sektörlerinin ihtiyaç duyduğu, yüksek mukavemetli ve düşük karbon ayak izine sahip yassı çelik ürünlerinin geliştirilmesi için Ar-Ge merkezlerinde onlarca farklı proje yürütülüyor. Üretim süreçlerinde sağlanan bu iyileştirmelerin, Avrupa pazarı başta olmak üzere uluslararası ticarette karşılaşılacak karbon vergisi yükümlülüklerini asgari düzeye indirmesi planlanıyor.
