Enerji Günlüğü - Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (ETKB), 1 GW kapasiteli deniz üstü rüzgâr enerjisi santralinin (DÜRES) kurulmasına yönelik YEKA DÜRES-2026 Şartname Taslağı'nı yayımlayarak kamuoyu görüşüne açtı.
1 GW'lık deniz üstü rüzgar bağlantı kapasitesiyle ilgili alan kullanım hakkının 49 yıl süreyle tahsisini düzenliyor. Bakanlığın daha önce duyurduğu dört aday alan arasından hangisinin yarışmaya konu olacağı ilerleyen süreçte netleşecek.
FİYAT VE TEMİNAT YAPISI
Yarışma için elektrik alım tavan fiyatı 11 cent/kWh, taban fiyatı ise 7 cent/kWh olarak belirlendi. Teklifler kapalı zarf usulüyle alınacak; en düşük beş teklif arasında açık eksiltme yapılacak. İlk kabulün sözleşme imza tarihinden itibaren ilk 7 yıl içinde gerçekleşmesi durumunda alım fiyatı 12 cent/kWh'e yükseliyor. 27 yıllık alım süresinin geri kalanında ise dört yıllık ortalama kapasite faktörüne göre hesaplanan Nihai Alım Fiyatı uygulanacak.
Başvuru teminat mektubu tutarı 50 milyon dolar, sözleşme sonrası ise 200 milyon dolar. Katkı payı oluşması halinde bu bedel sözleşme imza tarihinden dördüncü yılın sonuna kadar EPİAŞ'a ödeniyor.
YÜZDE 25 YERLİLİK ŞARTI
Taslak, toplam yatırım tutarı üzerinden asgari yüzde 25 yerlilik zorunluluğu öngörüyor. Bu oranın altında kalınan her bir puanlık dilim için 5 milyon dolar ceza uygulanacak. Yerli malı belgeli kanat kullanımı 0,30 cent/kWh, jeneratör ve dişli kutusu kullanımı 0,60 cent/kWh alım fiyatına ekleniyor.
Önlisans süresi azami 36 ay, inşaat süresi lisans alım tarihinden itibaren azami 36 ay. Kapasite faktörünün yüzde 40'ın altında kalması durumunda kazanan taraf gerekçe raporu sunarak sözleşmeden çekilebilecek; bu hak sözleşme imzasından itibaren ilk dört yıl geçerli.
"TARİHİ BİR EŞİK"
TÜREB Başkanı Dr. İbrahim Erden, kamuoyu görüşüne açılan taslağın planlama aşamasından somut yatırım sürecine geçişi simgelediğini vurguladı: "Deniz üstü rüzgarda atılacak ilk adım, kulelerden deniz yapılarına, limanlardan gemi hizmetlerine kadar geniş bir ekonomik ekosistemin oluşmasını sağlayacak stratejik bir dönüşüm anlamına geliyor. Türkiye güçlü üretim altyapısı ve mühendislik kabiliyeti sayesinde yalnızca kendi projelerini geliştiren değil, bölgesel ölçekte ekipman ve hizmet sağlayan bir merkez haline gelme potansiyeline sahip."
TÜREB Deniz Üstü Rüzgar Enerjisinden Sorumlu Başkan Yardımcısı Ufuk Yaman ise şartnamenin bankable yapıda olmasının yatırımcı güveni açısından belirleyici olduğunu söyledi. Dünya Bankası senaryolarına dikkat çeken Yaman, 2040 yılına kadar 7 GW'lık gelişim senaryosunda deniz üstü rüzgarın 16 milyar dolar ekonomik katkı ve 110 bin iş yılı yaratma potansiyeli taşıdığını belirtti. Yaman, Türkiye'nin teknik potansiyelini 75 GW olarak işaret ederek sektörü "yalnızca enerji yatırımı değil, sanayi, istihdam ve ihracat perspektifiyle" değerlendirmek gerektiğini vurguladı.
ETKB'nin orta vadede 5 GW deniz üstü rüzgar kapasitesine ulaşma hedefi taşıdığını hatırlatan Yaman, planların öngörüldüğü şekilde ilerlemesi halinde ilk tesislerin 2030 civarında devreye gireceğini öngördü.