Enerji Günlüğü - Türkiye'nin 81 ilinde kesintisiz enerji arzı için faaliyet gösteren 21 elektrik dağıtım şirketinin çatı kuruluşu Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (Elder), sektörün gelecek 5 yılına ışık tutan yatırım projeksiyonlarını kamuoyuyla paylaştı. Elder Genel Sekreteri Fakir Hüseyin Erdoğan, beşinci tarife dönemi kapsamında hazırlanan yol haritasının detaylarını aktarırken, enerji dönüşümü ve şebeke güvenliği odaklı yeni bir sürece girildiğini ifade etti. 2025 yılı ekim ayı dolar kuru verileri baz alındığında yaklaşık 19 milyar dolara tekabül eden 777 milyar liralık dev bir yatırım paketi, önümüzdeki dönemin ana gündem maddesini oluşturuyor.
YATIRIMLARIN ODAĞINDA HİZMET KALİTESİ VAR
Yeni tarife döneminde planlanan yüksek tutarlı harcamaların temel motivasyonu, tüketicilere sunulan hizmetin kalitesini artırmak ve şebeke altyapısını modernize etmek olarak öne çıkıyor. Yatırım hacminin önceki dönemlere kıyasla belirgin bir artış gösterdiğini dile getiren Erdoğan, bu kaynağın büyük bir bölümünün şebeke yenileme, kapasite genişletme ve iyileştirme projelerine aktarılacağını vurguladı. Özellikle kesinti sürelerini ve sıklığını minimize etme hedefi doğrultusunda, planlı bakım bütçelerinde de ciddi bir artışa gidilmesi öngörülüyor. Şebeke güvenliğinin tesis edilmesi, hem mevcut sanayi yükünün taşınması hem de artan hane başı tüketimin karşılanması açısından kritik bir önem arz ediyor.
TARİFE YAPISI VE YATIRIM GERİ DÖNÜŞÜ
Yatırımların finansal sürdürülebilirliği ve kullanıcı faturalarına yansıması konusunda şeffaf bir çerçeve çizen Erdoğan, dağıtım yatırımlarının belirli kurallar dahilinde tarifelendirildiğini hatırlattı. Şirketler tarafından hayata geçirilen yatırımların 10 yıllık bir zaman dilimi içerisinde itfa süreci tamamlanıyor. İtfa edilmemiş kısımlar için ise düzenlenmiş getiri uygulaması geçerliliğini koruyor. Tarifeleri ve gelir tavanlarını belirleme yetkisinin tamamen düzenleyici kurumda bulunduğunu belirten Erdoğan, yatırımların faturaya yansımasının kontrollü ve denetimli bir seyir izleyeceğini kaydetti. Kamuoyundaki yanlış algılara da değinen Elder Genel Sekreteri, faturalarda yer alan devlet desteğinin dağıtım faaliyetlerine değil, doğrudan aktif enerji bedeline yönelik bir sübvansiyon olduğunu net bir şekilde ifade etti.
DAĞITIM 2.0 İLE ÇİFT YÖNLÜ ENERJİ AKIŞI
Enerji dönüşümünün merkezine elektrifikasyonun yerleştiği bu dönemde Elder, "Dağıtım 2.0" olarak adlandırılan yeni bir kavramsal tasarımı hayata geçiriyor. Geleneksel şebeke yönetiminde hakim olan tek yönlü akış modelinden, üretim ve tüketimin iç içe geçtiği çift yönlü akış modeline geçiş planlanıyor. Dağıtıma bağlı üretim tesislerinin sayısının hızla artması, bu dönüşümü bir zorunluluk haline getiriyor. Halihazırda lisanssız üretim tesisi sayısının 35 bin sınırına yaklaşması, özellikle güneş enerji santrallerinin şebeke üzerindeki payını artırıyor. Bu dinamik yapı, reaktif enerji yönetimi ve şebeke kapasite dengesi açısından maliyetli ve teknoloji odaklı yeni yatırımların kapısını aralıyor. İşletme mantığının bu yeni nesil ihtiyaçlara göre güncellenmesi, enerji arz güvenliğinin geleceği için temel taşlardan biri olarak görülüyor.
ŞARJ ÜNİTELERİNDE TEKNİK ONAY ZORUNLULUĞU
Elektrikli araç kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte, konut ve iş yerlerindeki şarj istasyonu kurulumları da sektörün ana gündemlerinden biri haline geldi. Fakir Hüseyin Erdoğan, apartman ve sitelerde kurulacak şarj üniteleri için güvenlik standartlarının göz ardı edilmemesi gerektiğini hatırlattı. Tesisat uygunluğu kontrol süzgecinden geçmeyen yüksek güçlü cihazların kullanımı, hem bina iç tesisatına hem de genel şebeke yapısına ciddi riskler yüklüyor. İlgili bakanlık tarafından kat malikleri kurulu onayına dair süreçlerin netleştirildiğini belirten Erdoğan, teknik kurulum öncesinde mutlaka ilgili elektrik dağıtım şirketinden onay alınması şartının altını çizdi. Su basması riski, kaçak akım ihtimali veya yetersiz kablolama gibi teknik noksanlıklar, can ve mal güvenliğini doğrudan tehdit ediyor. Vatandaşların olası mağduriyetlerin önüne geçmek adına teknik standartlara tam uyum sağlaması ve onaylı projeler üzerinden ilerlemesi büyük önem taşıyor.
