Enerji Günlüğü - Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, nitelikli doğal koruma alanları ile sürdürülebilir koruma ve kontrollü kullanım alanlarında hidroelektrik santrali (HES) projelerine izin verilmesinin şartlarını belirledi. Bakanlık, 26 Ekim 2026 tarihli ve 44 sayılı toplantıda 158 ve 159 sayılı ilke kararlarını oybirliğiyle aldı. 158 sayılı karar nitelikli doğal koruma alanlarını, 159 sayılı karar sürdürülebilir koruma ve kontrollü kullanım alanlarını kapsıyor.
İki kararda aynı şartlar yer alıyor. Üniversitelerin ilgili bölümleri, olumsuz etkilerin önlenmesine ve doğaya etkilerin en aza indirilmesine yönelik tedbirlerin yeterliliğini değerlendiren bir ekosistem değerlendirme raporu hazırlayacak. Yatırımcı idare raporu uygun bulacak ve raporda belirtilen hususları uygulayacağına dair taahhüt alacak. Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonunun değerlendirmesine göre hazırlanacak koruma amaçlı imar planları doğrultusunda HES projelerine izin verilecek.
158 sayılı kararın gerekçesinde Türkiye’nin Paris Anlaşması kapsamındaki 2053 karbon nötr hedefi, enerji arz güvenliği, dışa bağımlılığın azaltılması ve yenilenebilir kaynakların etkin kullanımı sayılıyor.
2014 KARARINA GÖRE NE DEĞİŞTİ?
Doğal sit alanlarında HES için daha önce 3 Temmuz 2014 tarihli ve 69 sayılı ilke kararı çıkmıştı. Eski karar, kesin korunacak hassas alanlar dahil tüm doğal sit kategorilerini tek metinde düzenliyordu. Yeni düzenleme iki kategoriyi ayrı kararlara böldü; kesin korunacak hassas alanlar yeni kararlarda geçmiyor.
Rapor türü değişti. 2014 kararı ekolojik temelli bilimsel araştırma raporu istiyordu. Yeni kararlar, üniversitelerce hazırlanan ekosistem değerlendirme raporunu şart koşuyor.
2014 kararı, ekosistem özgünlüğü, endemik tür varlığı ve jeolojik özellik gibi kriterlerden en az birini taşıyan alanlarda HES’e izin vermiyordu. Yeni metinlerde bu kriter listesi ve yasak maddesi yer almıyor. Yatırımcı idarenin raporu uygun bulması, taahhüt alınması ve koruma amaçlı imar planı şartı da eski kararın maddelerinde bulunmuyordu.
