Antalya’da düzenlenen EIF Energy Transition Expo 2026 Fuarı’nda benim özellikle merak ettiğim bir oturum vardı. Konusu, “Türkiye İklim Kanunu, Yasal Çerçeve, Uygulama Takvimi ve İş Dünyasına Yansımaları” idi. Oturumu dikkatle dinledim, notlar aldım. Ama vallahi salondan çıkarken biraz içim sıkıldı. Çünkü gördüm ki bizim sanayicinin daha öğrenecek çok şeyi var! 

İklim Değişikliği Başkanlığı Karbon Fiyatlandırma Dairesi Başkanı Eyüp Kaan Moralı çok önemli bilgiler verdi. Türkiye 2015 yılından beri emisyonları izliyormuş. Şimdi artık alt tesis bazında da hesaplar yapılacak. 2026-2027 pilot dönem. 2027'de ilk raporlar, kıyas değerleri, tahsisatlar ve karbon piyasası... Yani arkadaşlar, bu tren artık istasyondan kalkıyor!

Ama benim en çok takıldığım konu şu: Bazı sanayicimiz yüzde 100 ücretsiz tahsisat duyunca seviniyor. “Ohhh, karbon bedava, bize bir şey olmaz” diyor. Yahu güzel kardeşim, bedava olan ne? Senin bütün bacandan çıkan karbon mu? Hayır! Kıyas değerinin üstündeysen yarın ilave tahsisat alacaksın, bunun da parasını ödeyeceksin. Rakibin senden daha temiz üretirken sen hâlâ eski usul devam edersen başın derde girer. Sakın sonra kimseye kızma olur mu... 

ATP den Mehmet Binici’nin de çok güzel bir uyarısı vardı: Karbon artık sadece çevre müdürünün işi değil, CFO’nun, patronun, yönetim kurulunun işi. Erhan Çalışkan’ın Akçansa’da alternatif yakıt kullanımını yüzde 23’lerden yüzde 35’lere çıkarma hedefi de gösteriyor ki, isteyen işletme değişebiliyor.

Ben buradan sanayicimize sesleniyorum. Kardeşim, neyi bekliyorsun? Karbon 50 Euro olursa ne yapacaksın, 100 Euro olursa ne yapacaksın? Bugünden hesapla! GES yap, enerji verimliliğine bak, biyokütleyi araştır, miscanthus gibi alternatifleri değerlendir. Ama lütfen yarın olacak işi bugün konuşmaya başla.

Avrupa'da SKDM’nin kesin uygulama dönemi başladı. Biz daha ne yapalım, nasıl yapalım diye düşünürken başkaları yatırımını yapıyor. Sonra ihracatçı zor durumda kalınca hep beraber üzülüyoruz. Vallahi üzülmekle bu işler düzelmiyor!

Benim derdim sanayiciyi korkutmak değil. Ben bu ülkenin fabrikası çalışsın, işçisi ekmeğini kazansın, ihracatçısı pazar kaybetmesin istiyorum. Çocuklarımıza da kirli üretim değil, yaşanabilir bir memleket bırakalım istiyorum. O yüzden bazen sert konuşuyorum. 

Ey sanayicim, karbon bedava diye sevinme! Pilot dönem sana verilen bir fırsat, bedava bir prova. Bugün hazırlanmazsan yarın faturası ağır olur. Sonra da vay efendim kimse bize söylemedi deme! 

Ben söyledim, oturumda da anlatıldı. Daha kaç kere söylemek lazım?