Enerji Günlüğü - Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) son üç aylık raporuna göre, Ortadoğu'daki çatışma küresel doğalgaz piyasasının görünümünü önemli ölçüde değiştirdi; büyük bir arz şoku piyasa temellerini alt üst etti ve beklenen yeni LNG arz dalgasını geciktirdi. Küresel doğal gaz piyasasının bu yılın ötesinde de uzun süre sıkışık kalacağını belirtilen IEA raporunda, savaşın sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) piyasasında ABD öncülüğünde gerçekleşmesi beklenen kapasite genişlemesinin etkisinin en az iki yıl geriye itildiği vurgulandı.

KÜRESEL LNG GENİŞLEME DALGASI EN AZ 2 YIL GECİKECEK

Acil aksaklıkların ötesinde, krizin orta vadeli görünüm üzerinde de etkileri olması bekleniyor. Katar'daki LNG sıvılaştırma altyapısında meydana gelen hasar, öngörülen arz artışını azaltacak ve beklenen küresel LNG genişleme dalgasının etkisini en az iki yıl geciktirecek. 

PİYASALAR İKİ YIL DAHA SIKIŞIK KALACAK

Rapora göre kısa vadeli arz kayıpları ve daha yavaş kapasite artışının birleşik etkisi, 2026 ile 2030 yılları arasında yaklaşık 120 milyar metreküp LNG arz kaybına yol açabilir. Diğer bölgelerdeki yeni sıvılaştırma projelerinin bu kayıpları zaman içinde telafi etmesi beklenirken, bu etki 2026 ve 2027 yılları boyunca piyasalardaki daralmayı uzatacak.

DOĞAL GAZ TALEBİ DÜŞTÜ

Yüksek fiyatlar, daha ılıman hava koşulları ve gaz tüketimini azaltmayı amaçlayan politika önlemleri nedeniyle, önemli ithalatçı pazarlarda doğal gaz talebi zayıfladı. Avrupa'da, doğal gaz talebi Mart ayında bir önceki yıla göre yaklaşık %4 oranında azaldı; bu azalmanın büyük kısmı yenilenebilir elektrik üretimindeki artıştan kaynaklandı. Birçok Asya ülkesi, arz krizi nedeniyle gaz kullanımını sınırlamak için yakıt değiştirme ve talep tarafı önlemleri uyguluyor.

KESKİN FİYAT ARTIŞLARI YAŞANDI

Rapora göre, Mart ayının başından bu yana Hürmüz Boğazı'ndan yapılan sevkiyatlardaki aksama, benzeri görülmemiş bir belirsizlik yaratarak küresel LNG arzının yaklaşık %20'sini piyasadan çekti ve önemli ithalat bölgelerinde keskin fiyat artışlarına yol açtı. Mart ayındaki yoğun dalgalanma döneminde, Asya ve Avrupa'daki doğal gaz fiyatları Ocak 2023'ten bu yana en yüksek seviyelerine ulaşarak, önemli LNG ithalat pazarlarında doğal gaz talebinde daralmaya katkıda bulundu.

DENGELENME EĞİLİMİ TERSİNE DÖNDÜ 

Kriz, 2025/26 ısıtma sezonunda gözlemlenen piyasa yeniden dengeleme eğilimini tersine çevirdi. Mart ayında Orta Doğu çatışması nedeniyle Hürmüz Boğazı'nın LNG sevkiyatına fiilen kapanmasıyla piyasa koşulları aniden değişti. Küresel LNG üretimi yıllık bazda %8 oranında azaldı; Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri'nden yapılan ihracattaki keskin düşüş, diğer bölgelerden gelen daha yüksek üretimle ancak kısmen telafi edildi. Küresel tedarik zincirlerinde aksamalar yayılmaya başlayınca, LNG teslimatları da düştü ve Nisan ayında daha belirgin bir düşüş gözlemlendi.

2025/26 ısıtma sezonunda, özellikle Kuzey Amerika'daki yeni sıvılaştırma kapasitesinin desteğiyle LNG arzındaki güçlü büyüme, fiyatların düşmesine yardımcı olmuştu. Ekim-Şubat döneminde küresel LNG ticareti yıllık bazda %12 artarken, Avrupa ve Asya'daki gösterge fiyatları aynı beş aylık dönemde yaklaşık %25 oranında düşmüştü. 

Enerji Günlüğü