Enerji Günlüğü - İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerle ilgili adımları küresel dengeleri sarstı. Ülkelerin stratejik rezervlerinden 400 milyon varil petrol kullanacak olması sadece 2-3 haftalık pansuman etkisi yaratabilir. Uzmanlar, Hürmüz bir an önce açılmazsa çok ciddi küresel etkileri olabileceği görüşünde.
İsrail ile ABD’nin İran’a yönelik ilk saldırısı ve Tahran yönetiminin bölgedeki neredeyse tüm ülkeleri vurmasıyla başlayan savaş yeni bir boyuta taşındı. İlk günlerde özellikle balistik füzeler, Kamikaze İHA’lar ve çok yoğun hava saldırıları başroldeydi. Ancak İran’ın “Hürmüz Boğazı’ndan geçen her gemiyi vuracağız” açıklamasıyla başlayan yeni süreç savaşın seyrini de değiştirdi.
Geldiğimiz noktada savaş sadece bölgesel bir krizle sınırlı kalmayıp, etkisi tüm dünyayı sarsacak ekonomik sonuçlar doğurabilecek bir yöne savruluyor.
Çünkü İran’ın geçişlere izin vermediği Hürmüz Boğazı küresel enerji denkleminin şah damarlarından biri. Buradan LNG ya da petrol yüklü tankerlerin geçememesi ciddi sonuçlar doğuruyor.
“400 MİLYON VARİL KARTI BOŞA ÇIKABİLİR”
Boğaziçi Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Gürkan Kumbaroğlu, İran’ın Hürmüz hamlesine karşı Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) üyesi ülkelerin ‘stratejik rezervimizi kullanırız’ yanıtına temkinli yaklaşıyor.
IAE’nin 400 milyon varillik stratejik rezerv kullanım kararının kurum için bir ‘rekor’ olduğunu hatırlatıyor Kumbaroğlu, ancak söz konusu miktarın geçici pansuman etkisi yaratabileceğini belirtiyor.
Normal şartlarda Hürmüz Boğazı’ndan günlük 15 milyon varil ham petrol ve 5 milyon varil petrol ürününün taşındığını belirtiyor Kumbaroğlu. Haliyle 400 milyon varilin ancak 2-3 haftalık tüketim sürecine denk geldiğinin altını çiziyor.
“KÜRESEL KRİZ YAŞANABİLİR”
Kumbaroğlu, Hürmüz Boğazı’nın açılmadığı her anın petrol krizinin iyice derinleşmesinin ve fiyat artışının kaçınılmaz olacağını kaydederek, “Küresel enerji tedariki yüzde 20 azaldı. Böyle devam ederse petrol fiyatlarındaki artış enflasyonu tetikler. Bunun getireceği iktisadi zorluklar tüm dünyayı sarar. 1973-74 petrol krizinde olduğu gibi küresel stagflasyon, yani yüksek enflasyon, işsizlik ve ekonomik kriz bizi bekler. Bölgemizi de dünyamızı da yakından ilgilendiren bu ateşin bir an önce sönmesi herkesin yararına” dedi.