Enerji Günlüğü - TMMOB Maden Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu Başkanı Ayhan Yüksel, Enerji Günlüğü'ne özel olarak yaptığı açılamada, ilganın hukuki arka planını ve gerekçelerini kamuoyuyla paylaştı.
YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILAN DÜZENLEMENİN KAPSAMI
Yüksel'in aktardığına göre Madencilik Faaliyetleri İzin Yönetmeliği, 21 Haziran 2005 tarih ve 25852 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmişti. Yönetmelik; orman, muhafaza ormanı, ağaçlandırma alanları, kara avcılığı alanları, özel çevre koruma bölgeleri, millî parklar, tabiat parkları, tabiat anıtı ve tabiatı koruma alanı, tarım, mera, sit alanları, su havzaları, kıyı alanları ve sahil şeritleri, karasular, turizm bölgeleri ile kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri, askerî yasak bölgeler, imar alanları ve mücavir alanlarda madencilik faaliyetlerinin hangi esaslara göre yürütüleceğini düzenliyordu. Çevresel etki değerlendirmesi ve gayrisıhhi müesseselerle ilgili hususlar da bu çerçevede yer alıyordu.
MADEN YÖNETMELİĞİ'NİN KAPSAM GENİŞLEMESİ
Yüksel, Maden Kanunu'nda aradan geçen yıllarda pek çok değişikliğe gidildiğini ve bu sürecin Maden Kanunu Uygulama Yönetmeliği'ni de defalarca güncellemeye taşıdığını vurguladı. En son değişiklik 11 Aralık 2022 tarih ve 32040 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı; yönetmeliğin adı bu süreçte "Maden Yönetmeliği" olarak değiştirildi.
Oda Başkanı'nın aktarımıyla Maden Yönetmeliği'nin 2. maddesi; ruhsat verme, arama ve işletme dönemleri işlemleri, ruhsat alanlarının değiştirilmesi, faaliyetlerin denetim ve kontrolü, buluculuk hakkı, görünür rezerv geliştirme hakkı, terk, iptal, devir ve intikal işlemleri, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'ne ibraz edilecek rapor, proje ve belgeler, ödenecek bedeller, faaliyette bulunmak için alınacak izinler, maden sicili ile kamu yararı ve kamulaştırma işlemlerini kapsıyor. Maden arama ve işletme faaliyetinin kamu yararı niteliğindeki yatırımlarla çakışması, faaliyetin sürdürülemez hale gelmesi ya da alternatif alan bulunamaması durumlarına yönelik işlemler ile kamu projelerinde kullanılacak yapı ve inşaat hammaddelerinin üretimine ilişkin usul ve esaslar da bu kapsamda.
İLGA GEREKÇESİ
Yüksel, ilganın doğrudan gerekçesini şu tespite bağladı: "Aradan geçen yıllar içerisinde 3123 sayılı Maden Kanununda pek çok değişikliğe gidilmiş ve bu yönetmelikler kanunla uygun olmaktan çıkmıştı. Maden Kanununda yapılan değişiklikler nedeniyle Maden Kanunu Uygulama Yönetmeliğinde de pek çok değişiklik yapılmıştır.Maden Yönetmeliği'nin yürürlükteki hükümlerinin Madencilik Faaliyetleri İzin Yönetmeliği'nin hükümlerini de içermesi, bu yönetmeliğin uygulanabilirliğini tamamen ortadan kaldırdı. İki düzenleme arasında oluşan işlevsel örtüşme, yürürlükten kaldırma işlemini zorunlu kıldı."
Benan ÖZTÜRK-Enerji Günlüğü/İstanbul
