Enerji Günlüğü - Türkiye Rüzgar Enerjisi Birliği (TÜREB) Finansal Kurum Paydaşlarından Sorumlu Başkan Yardımcısı ve Sayman Çağrı Güven, NTV’de yayınlanan Ekonomi Notları programına konuk oldu. Güven, rüzgar enerjisi yatırımlarının finansmanını ve sektörün güncel gündemini değerlendirdi.
YEKA RES 2026 YARIŞMALARI 2 KASIM’DA BAŞLIYOR
Güven, Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları (YEKA) RES 2026 yarışmalarının 2 Kasım Pazartesi günü başlayacağını hatırlattı. Yarışmalarda 1500 MW kapasite tahsis edilecek. Bakanlık 7 farklı bölge için 12 şirketten 29 başvuru aldı.
Güven, YEKA modelinin rolünü şöyle tanımladı: “Bu yarışmalar yalnızca bir kapasite tahsis mekanizması değil. Aynı zamanda bizim enerji politikalarında kurgulamış olduğumuz hedeflerimize erişebilmek açısından da çok önemli araçlar.”
Türkiye’nin rüzgar kurulu gücü yaklaşık 16 bin MW. Yeni kapasite mevcut gücün yaklaşık yüzde 10'una karşılık geliyor. Güven, yarışmaların yaklaşık 1,5 milyar dolarlık yatırım potansiyeli taşıdığını söyledi.
Yatırımcı davranışındaki değişime dikkat çeken Güven, şunları kaydetti: “Yatırımcılar geçtiğimiz yıllarda yapılan ihalelere nazaran biraz daha bu sene seçici olarak davranıyorlar.” Finansman koşulları, proje bölgeleri, kapasite faktörleri ve ekonomik sürdürülebilirlik daha dikkatli inceleniyor.
Güven’e göre yerli ekipman yükümlülüğü, “sadece ülkeye ucuz elektrik kazandırmaktan ziyade aynı zamanda yerli sanayimizin de teşvik edilmesini” sağlıyor. Kule, kanat ve jeneratör gibi bileşenlerin Türkiye’de üretimi hem yarışmalarda kullanılıyor hem ihracat pazarlarının açılmasına zemin hazırlıyor. Yarışmalar ayrıca ithal kaynaklardan üretilen elektriğin azalmasına katkı sağlıyor.
FİNANSMANA ERİŞİM SÜRÜYOR
Güven, yerel bankaların, kalkınma bankalarının ve uluslararası finans kuruluşlarının sektöre ilgisinin sürdüğünü belirtti. Almanya’nın Euler Hermes gibi kredi ihracat kuruluşları, uygun şartlarda rekabetçi maliyetlerle finansman sağlıyor. Güven, “Doğru bir yapıyla yapılandırılmış projelerde uzun vadeli finansman, krediye erişim imkanları gayet mevcut” dedi.
80 MİLYAR DOLARLIK PORTFÖY İÇİN 15 MİLYAR DOLAR ÖZ KAYNAK GEREKİYOR
Rüzgar yatırımlarında proje finansmanı kullanılıyor. Yatırım bedelinin yüzde 70-80'i kredilendiriliyor, yüzde 20-30'luk kısım yatırımcıların öz kaynağıyla karşılanıyor. Güven, YEKA yarışmalarını, depolamalı rüzgar santrallerini ve 2035 hedefi kapsamında yenilenebilir kurulu gücün katlanmasını birlikte ele aldığında yaklaşık 80 milyar dolarlık yatırım portföyü ortaya çıktığını söyledi. Bu portföy için yatırımcıların yaklaşık 15 milyar dolar öz kaynak koyması gerekiyor.
ÖNGÖRÜLEBİLİRLİK VURGUSU
Sermayeyi ve uluslararası finansmanı çekmenin yolunu anlatan Güven, “Bence burada birden fazla parametre var ama ortak olan nokta öngörülebilirlik” ifadesini kullandı. Kredi verenlerin ve sermaye sahiplerinin proje gelirlerini, nakit akışlarını ve yatırım geri dönüşünü öngörebilmesi gerekiyor. Güven, izin, lisans, kamulaştırma ve şebeke altyapısı süreçlerinin kısa ve öngörülebilir takvimlerde ilerlemesini talep etti. Bu başlıkta şu uyarıyı yaptı: “Zaman demek aynı zamanda hem yatırımcı için hem finansör açısından bir maliyet unsuru.”
YEKA sisteminde alım vadelerinin uzadığını ve her yıl kapasite tahsis edilmesinin öngörülebilirliği artırdığını kaydeden Güven, izin, kamulaştırma ve şebeke altyapısındaki iyileştirmelerin sektöre değer katacağını ifade etti.
COP31 VE TÜREB’İN PROGRAMI
Güven, 9 Kasım’da Antalya’da başlayacak COP31'i Türkiye’nin enerji dönüşümü hedeflerini, yenilenebilir enerji yatırım potansiyelini, finansman fırsatlarını ve sanayi altyapısını uluslararası kamuoyuna tanıtma platformu olarak değerlendirdi: “Önemli bir katalizör olacaktır diye düşünüyorum.” Türkiye’nin 2035 yılına kadar 120 GW kurulu güç hedeflediğini, bu hedef için yerli yatırımcıların yanı sıra yabancı yatırımcıların, tedarikçilerin ve teknoloji sağlayıcılarının ilgisinin gerektiğini söyledi.
Güven, toplantıların çıktısına ilişkin beklentisini şöyle özetledi: “Tüm bunların somut sonuçlar üretmesi de çok kritik olacak.” TÜREB’in hedefini ise şu sözlerle anlattı: “Bizim de burada arzumuz tüm bu yapılacak olan etkinliklerin, panellerin somut işbirliklerine bağlanması.”
TÜREB, COP31'in ilk günü Küresel Rüzgar Enerjisi Konseyi ile iş birliğinde bir etkinlik düzenleyecek. Etkinlikte ilgili bakanları, kamu temsilcilerini ve uluslararası yatırımcıları Türkiye’deki yatırımcılar ve finans kuruluşlarıyla buluşturmayı hedefliyorlar. TÜREB ayrıca mavi ve yeşil bölgelerdeki panellerde elektrifikasyon, yenilenebilir enerji yatırımları, tedarik zinciri ve sanayi gelişimi başlıklarını ele alacak. Birlik, ortaya çıkan stratejileri paydaşların geri bildirimiyle rapora dönüştürüp üyeleriyle paylaşmayı planlıyor.
