Dünya futbol şampiyonası atmosferindeyiz. Maçlar dünyanın diğer ucunda, saatlerimiz pek uymuyor ama olsun…

Türkiye grup elemelerini aşamayıp yarış dışı kalsa da erkekler başta olmak üzere ülkenin çoğunluğu bir şekilde maçlarla ilgileniyor.

Brezilya-Japonya maçına bakıyordum, anlatıcı arkadaş stadyum hakkında bilgi veriyor, kapasitesi, türbinler tamamen kapalı vb. Birden irkildim. Klimalı, 26 ºC’ye ayarlanıyormuş. Püfür püfür klimalar altında maç izleniyor yani.

Hemen ne kadar elektrik harcayabileceği aklıma düştü. Ve bir türlü atamıyorum kafamdan. Başladık bir kere soru sormaya, sorgulamaya…

Neden maçlar bu kadar çok farklı stadyumda yapılıyor? Madem çok sıcak oluyor, orada yapmasalar turnuvayı? Bu kadar takım ve seyirci ha bire bir yerden bir yere uçuyor. Ne çok yakıt sarfiyatı v.b.

Bu ve benzeri sorulara cevap aramaya başlayınca gördüm ki yalnız değilim bu konuda. İngiliz yayın kuruluşu BBC bile konuyu gayet güzel irdeleyen inceleme ve değerlendirmelere yer vermiş. Hatta onlar işi biraz kişiselleştirmiş, FIFA Başkanı Gianni Infantino’nun bütün maçları izleyebilmek için özel jetle ne kadar uçuş yaptığını bile hesaplamışlar.

BBC Verify ve BBC Spor, FIFA ve Infantino’nun kullandığını düşündükleri özel bir jeti takibe almış ve söz konusu jetin, FIFA başkanının maçları izlerken görüntülendiği şehirlere turnuva boyunca 27 uçuş yaptığı saptanmış.

Bu jetin iki haftalık turnuva süresince yapacağı yolculuğun tahmini iklim etkisinin, ortalama 78 kişinin bir yıl boyunca yarattığı etkiye kabaca eşdeğer olduğu hesaplanmış.

BBC’ye göre 48 takımlı ve üç ayrı ülkede düzenlenen bu Dünya Kupası, karbon izi salımı anlamında bugüne kadarkilerin en kirlisi.

Seyahatlerin karbon ayak izini azaltmak için kampanyalar yapan Thrust Carbon kuruluşu, bir İngiltere taraftarının her maça giderken üretebileceği potansiyel 3.4 ton karbondioksit salımının, 34 bin plastik poşet üretimine veya ortalama bir İngiliz evinin 19 ay boyunca ısıtılmasına eşdeğer olduğunu söylüyor.

Küresel Sorumluluk İçin Bilim İnsanları (SGR) adlı kuruluştan Dr. Stuart Parkinson, BBC'nin tahminlerini son derece rahatsız edici bulduğunu şu hesaplamayla ortaya koyuyor: Bir İngiltere taraftarı için 3.4 ton CO2 üretmek. Bu, Haiti gibi daha yoksul bir ülkedeki ortalama bir kişinin tüm yıl boyunca yaptığı salımın iki ila üç katına eşdeğer.

SGR’nin 2025 yılında hazırladığı rapora göre, 2026 Dünya Kupası’nın toplam karbon ayak izi dokuz milyon ton CO2’ye ulaşabilir.

SGR de bu miktarın son dört Dünya Kupası’nın ortalamasının neredeyse iki katı olduğunu ve bu yılkinin şimdiye kadar düzenlenen en kirletici turnuva olacağını söylüyor.

Parkinson “Bu, dünyanın birçok ülkesinden daha büyük. Altı milyondan fazla İngiliz otomobilinin bir yıl boyunca kullanılmasına eşdeğer” diyor.

Peki bütün bu eleştiri ve değerlendirmelere FIFA’nın yanıtı ne olmuş ona bakalım mı?

BBC hem turnuvanın genel karbon salımını, hem de başkanın yoğun uçuşları hakkında FIFA’ya sorular yöneltmiş.

Bunrlara verilen karşılık, beni çok güldürdü ve tanıdık geldi nedense.

FIFA’dan gelen cevap şöyle: Önemli turnuva alanlarında geri dönüşümü teşvik etmek ve gıda atıklarını azaltmak için çalışmalar devam ediyor ve Kuzey Amerika genelinde bir ağaç dikme girişimi başlamak üzere…

Biz ne diyoruz, onlar ne diyor.

Dikkatimi çeken bir iki konu daha var…

Birisi Arda Güler’in, kendince eleştiri oklarının yöneldiği milli takımı korumak adına ileri geri konuşan TRT sunucusuna verdiği ayar. “Size ne oluyor, eleştiriler haklı” dedi Arda. Aferin bu genç adama.

Dikkatimi çeken bir başka şey de yine sunuculardan birinin muhteşem, harikulade, olağanüstü demektense “spectacular” demeyi tercih etmesi. ABD’de maç anlatıyoruz ve İngilizce biliyoruz ya. Oysa eskiden TRT sunucuları dilimizi en güzel şekilde konuşmakla övünürlerdi.

Son olarak…

Editörümüz Mehmet Kara, Dünya Kupası hakkında bir yazı kaleme alma planımdan söz edince diğer bir yazarımız Dr. Nejat TAMZOK’un da aynı konuyla ilgili bir yazı kaleme aldığını iletti.

Yayınlanır yayınlanmaz hemen okudum o yazıyı, özellikle de pişti olmayalım diye. Ama hayır, Nejat Bey farklı bir yerden bakarak "Spectakular bir yazı" kaleme almış. Okuyun derim.